Definicja
mówimy do diabła, gdy wyrażamy swoje negatywne emocje
do diabła
1. do diabła (przekleństwo)
Wariant
Interpunkcja
- Diable przecinki — Przecinki wokół wyrażeń do diabła, do czorta itp.
- Do licha! Czy ma stać przecinek? — Interpunkcja w okolicach wyrażeń do licha, u licha
Słownik synonimów tożsame znaczeniowo (zastępcze słowa)
- eufemistycznie:do jasnej ciasnej
- ekspresywnie:do czorta; do diabła ciężkiego; do diaska; do licha; do licha ciężkiego; do wszystkich diabłów; psiakość; tam do licha; u diaska; u licha
- nieco przestarzale:do stu diabłów
- przestarzale:do kaduka; do kata; do stu katów; do stu tysięcy diabłów; tam do kata; u kaduka; u kata; u wszystkich diabłów
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Żagle jeszcze można przeżyć, ale lin jest grubo ponad sto, a każda bardziej wymyślna. „Wyluzować szot bom bram grota sztaksla!” – do diabła, gdzie to w ogóle znaleźć!
KWJP: Jacek Lewandowski, Kubryk pierwszy lewy. Wspomnienia z rejsu żaglowcem Dar Młodzieży do Japonii w 1983/84 roku, 2019
Mój szacowny kolega siedział przy biurku i gdy zobaczył mnie żywego, wykrzyknął: – Do diabła! Znów rozrabiasz. Zrobiłeś mnie na szaro i muszę teraz prostować wiadomość o twojej śmierci.
KWJP: Mirosław Wlekły, Tu byłem. Tony Halik, 2017
Gramatyka
frazem nieodmienny
formy: do diabła
2. do diabła z (np. z przepisami)
Definicja
mówimy do diabła z czymś lub kimś, gdy wyrażamy swoje niezadowolenie z czegoś lub kogoś i uważamy, że nie należy się tym czymś lub kimś przejmować; wyrażenie potoczne i ekspresywne
Wariant
- do diabła ze
Reguły reguły językowe, zasady pisowni (nowe opracowanie z komentarzami)
- 105. przyimki: kiedy używać we, ze itp. — ogólnie dostępna
Słownik synonimów tożsame znaczeniowo (zastępcze słowa)
- ekspresywnie:pal diabli; pal licho; pal sześć
- nieco przestarzale:do czorta z; do licha z
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
(…) w przedostatnim szkicu w kontekście swojej nieszczególnie udanej prezydentury, zawsze wyrażał marzenie o Czechach wnoszących duży wkład do światowej polityki. Życzenie to nigdy się nie spełniło, ale do diabła z polityką! – Hrabal, Kundera i Kafka dali literaturze o wiele więcej, niż niektóre liczniejsze nacje.
KWJP: Daniel Markiewicz, Szkice elementarne (recenzja: Aleksander Kaczorowski „Praski elementarz”), Esensja, 01.10.2012
Gramatyka
frazem nieodmienny
formy: do diabła z
3. do diabła (np. posłani)
Definicja
jeśli ktoś mówi, że jakaś osoba lub rzecz ma iść do diabła, wysyła ją do diabła itp., to nie chce mieć z nią więcej do czynienia; wyrażenie potoczne i ekspresywne
Słownik synonimów tożsame znaczeniowo (zastępcze słowa)
- ekspresywnie:do wszystkich diabłów
- nieco przestarzale:do czorta; do stu diabłów
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Georg snuł się za Poliną jak cień, wzdychał, przynosił kwiaty i wyciągał ją na dalekie spacery. Nieproszony wlokłem się za nimi, zazdrośnie podpatrywałem gesty i podsłuchiwałem słowa zakochanego Gruzina. Georg patrzał na mnie z nienawiścią i mówił twardym gruzińskim akcentem:
— Idź do diabła! Dostaniesz pół rubla albo cię zabiję! Co wolisz?
— Idź do diabła! Dostaniesz pół rubla albo cię zabiję! Co wolisz?
Jan Brzechwa, Gdy owoc dojrzewa, 1958
Gramatyka
frazem przysłówkowy
formy: do diabła
4. do diabła (np. komarów)
Definicja
jeśli czegoś jest do diabła, to jest tego bardzo dużo; wyrażenie potoczne, ekspresywne
Wariant
- (częściej) od diabła
- od diabła i trochę
- do diabła i trochę
Słownik synonimów tożsame znaczeniowo (zastępcze słowa)
- ekspresywnie:do licha i trochę
Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
- bez liku; bezmiar; bogactwo; cała gama; cała gromada; chmara; deszcz; dużo; dziesiątki; masa; mnogość; mnóstwo; moc; morze; mrowie; multum; natłok; nieprzebrana ilość; obfitość; ocean; ogrom; ogromna liczba; pełno; potok; rzeka; setki; sporo; tłum; tysiące; wiele; wielka ilość; wysyp; zalew; zatrzęsienie
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Jak byłem dzieckiem i przyszła zima, mieliśmy jedną parę butów na dwóch. Dzisiaj butów mam do diabła.
KWJP: Angelika Kuźniak, Soroczka, 2020
Gramatyka
frazem nieodmienny
formy: do diabła
Zobacz, co zyskują abonenci Dobrego słownika.
SprawdźCzęsto sprawdzane
Ciekawostki
- psim swędem — Psia historia
- tekst — Co czyni tekst trudnym?
- książka — Czytać czy nie czytać?