szybolet

szybolet

Definicja

szybolet to znak rozpoznawczy — zwykle głoska czy wyraz, których nie swój nie potrafi właściwie wymówić, ale też gest czy zwyczaj nieznane obcym — będący niezawodnym testem odróżniającym swego od obcego

Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • znamię
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Pisany niemiecki w Szwajcarii to standardowy podręcznikowy Hochdeutsch, ale Szwajcarzy mówią w Schwiizerdütsch, który wcale nie jest standardowy. Nie ma ustalonej ortografii. Nie istnieje klucz wymowy ani wspólne słownictwo. Każdy kanton ma swoją odmianę, a sam język wyskakuje z gardła niczym próbujący wydostać się na wolność zainfekowany migdał. To tylko drobna przesada. Dla ucha nie-Szwajcara brzmi to tak, jakby mówiący tworzył słowa z najdziwniejszych rytmów, najbardziej osobliwych urywanych spółgłosek, niezwykle niepokojących układów otwartych, smukłych samogłosek. Język ten opiera się wszelkim zewnętrznym próbom przyswojenia go sobie, ponieważ każde słowo to szybolet.
Anna posługiwała się absolutnym minimum Schwiizerdütsch.

Jill Alexander Essbaum, Hausfrau, 2015

Przypadek pochodzącego z Francji księcia Henryka, męża królowej Małgorzaty II, od kilkudziesięciu lat mieszkającego w Danii i płynnie (choć jak twierdzą krytycy — niewystarczająco dobrze — ze względu na wymowę) władającego duńszczyzną, pokazuje, jak trudno jest przejść próbę duńskiego szyboletu — być postrzeganym jako (językowo) w pełni akceptowalny użytkownik.

Sylwia Izabela Schab, Mikołaj Sobkowiak, „Odbijający się czkawką sen złośliwego lingwisty”. O postrzeganiu języka duńskiego i trudnościach w jego przyswajaniu, Folia Scandinavica, vol. 20, Poznań, 2016

Ciekawostki
Biblijny (i nie tylko) szybolet Oddajmy głos Oddajmy głos Bronisławowi Świderskiemu:

(...) To słowo można wymówić tylko w jeden sposób. Ten, kto wypowie je inaczej, zasługuje na karę. Tak było od pradawnych czasów, przynajmniej odkąd

Pełną treść widzą tylko abonenci Dobrego słownika.

Zyskaj dostęp do tej i 1186 pozostałych ciekawostek.
zamów
Pozostały pytania, wątpliwości językowe? A może brakuje Ci czegoś w haśle?
Zobacz, co zyskują użytkownicy pełnej wersji Dobrego słownika.
sprawdź pełną ofertę

Często sprawdzane

  • tanicznyTaniczny, czy to poprawne słowo?
  • Otto — Kiedy tego Otto, kiedy tego Ottona, kiedy tego Otta, czyli jeszcze o odmianie imienia Otto
  • trampekTrampek czy trampka i o kłopotliwej odmianie

Ciekawostki

  • kobyła — Kobyła — bohaterka palindromów
  • małmazja — Słodkie małmazyje
  • trochę — A kiedyś była trocha

Mogą Cię zainteresować również hasła