balon

1. balon (latający)
Poprawna polszczyzna cenne informacje, niespodzianki, haczyki
Balona czy balonu? Jak odmienia się balon w różnych znaczeniach? Co mówią słowniki? „Inny słownik języka polskiego” pod red. M. Bańki (2000) podaje -u dla wszystkich znaczeń. „Wielki słownik poprawnej polszczyzny PWN” (2004) nic nie podaje, bo nie ma w ogóle hasła balon (!). „Wielki słownik ortograficzny PWN” (2006) też tylko -u. Czy zgadza się to z rzeczywistością językową? Niekoniecznie.
Po pierwsze, (...)

Pełną treść widzą tylko abonenci Dobrego słownika.

Zyskaj dostęp do tej i 2675 pozostałych informacji poprawnościowych.

zamów
  • kolokacje czasownikowe: lecieć; polecieć; przelecieć; unosić się; wystartować; wznosić się
  • kolokacje przymiotnikowe: barwny; gigantyczny; meteorologiczny; obserwacyjny; ogromny; reklamowy
  • kolokacje rzeczownikowe: powietrze
  • kolokacje rzeczownikowe lewostronne: gondola; kosz; lot; pilot; podróż; pokaz; powłoka; przelot; start; załoga
  • przymiotnik: balonowy
  • skarbonka semantyczna: baloniarstwo
2. balon (kopuła)
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Okazuje się, że w mieście pod Giewontem nawet na postawienie dmuchanego balonu musi zgodzić się minister środowiska. To do niego zapuka teraz Grzegorz Kotowicz, dyrektor zakopiańskiego Centralnego Ośrodka Sportu, który chce przykryć dmuchaną halą istniejące w jego ośrodku korty tenisowe. Co ciekawe, nic przeciwko budowie balonu nie ma dyrektor Tatrzańskiego Parku Narodowego. Weto postawili urzędnicy starostwa powiatowego w Zakopanem.

dziennikpolski24.pl, 29.10.2012

  • kolokacje przymiotnikowe lewostronne: przykryty
  • przymiotnik: balonowy
3. balon (dmuchany)
Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • kula; kulka; piłeczka; piłka
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Dla dzieci przygotowano liczne konkursy z nagrodami, m.in. dmuchanie balona na czas. Chętnych nie brakowało.

NKJP: Nakielski Czas, 2004

  • kolokacje czasownikowe lewostronne: dmuchać; kupić; nadmuchać; napełniać; napełnić; trzymać; wypuszczać; wypuścić
  • kolokacje czasownikowe prawostronne: pękać; pęknąć
  • kolokacje przymiotnikowe: biały; czerwony; kolorowy; nadmuchany; niebieski; przekłuty; różowy; wypełniony; zielony
  • kolokacje rzeczownikowe: flagi; serpentyny
  • kolokacje rzeczownikowe lewostronne: setki; tysiące
  • przymiotnik: balonowy
  • zdrobnienie: balonik
4. balon (naczynie)
Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • butelka; butla; flakon; gąsior; karafka
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Ale już po wszystkim. Idziemy chwiejnie do domu. Gospodyni wręczyła nam po dwadzieścia pięć złotych. Potem naciągnęła szlauchem wina z balonu i poczęstowała nas. Wypiliśmy po dwie szklanki musztardowe i od razu poszło nam w nogi.

NKJP: Edward Stachura, Cała jaskrawość, 2006

5. balon (w sporcie)
Definicja

balonem nazywa się potocznie w sporcie piłkę zagraną zbyt lekko i zbyt wysoko

Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Nawet, gdy z drugiego podania Kasia zaserwowała balona w pół kara, Wickmayer wywaliła return pod bandę. To wtedy w oczach pojawiły się łzy i nie było już dla wyżej notowanej zawodniczki żadnej nadziei.

tenislove.pl, 16.10.2013

6. balony (u kobiety)
Definicja

balonami nazywa się potocznie duże kobiece piersi

Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • piersi
  • potocznie: cyce; cycki
7. robić w balona
Wariant
  • robić balona
Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • mącić w głowie; wpuszczać w maliny
  • potocznie: robić wodę z mózgu
Gramatyka

frazem czasownikowy aspekt niedokonany/dokonany

formy: robiąca w balona; robiącą w balona; robiącego w balona; robiącej w balona; robiącemu w balona; robiące w balona; robiących w balona; robiącymi w balona; robiącym w balona; robiący w balona; robiąc w balona; robią w balona | pokaż wszystkie formy

Pozostały pytania, wątpliwości językowe? A może brakuje Ci czegoś w haśle?

Zobacz, co zyskują użytkownicy pełnej wersji Dobrego słownika.

sprawdź pełną ofertę

Często sprawdzane

  • koń — Odmiana: końmi czy koniami?
  • SMS — Odmiana: wysłać SMS czy wysłać SMS-a?
  • stewardesaStewardesa czy stewardessa?

Ciekawostki

Mogą Cię zainteresować również hasła