aberracja

1. aberracja (w życiu)

Definicja

aberracja to coś, co odbiega od normy, zwłaszcza w odniesieniu do psychiki, myśli, zachowań społecznych; słowo książkowe

Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • anomalia; degeneracja; dewiacja; dziwactwo; niepoprawność; nieprawidłowość; odchylenie; odstępstwo; osobliwość; skrzywienie; wada; wypaczenie; zaburzenie; zakłócenie
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Orwell był w swej epoce jednym z nielicznych ludzi, którzy zrozumieli, że totalitaryzm nie jest aberracją historii, czymś wobec człowieka zewnętrznym, narzuconym mu przez garstkę oszalałych sadystów. Nie: autentyczna groza, jaką totalitaryzm budził w Orwellu, groza, która pchała go przez całe życie do pisania niemal wyłącznie o tym zjawisku, brała się ze zrozumienia, że totalitaryzm jest w nas samych: to, co objawia nam się jako totalitarny ustrój polityczny czy aparat ucisku, jest tylko przekładem ukrytego w każdym z nas pierwiastka zła na język społecznych urządzeń.

NKJP: Stanisław Barańczak, Poezja i duch uogólnienia, 1996

2. aberracja (w astronomii)

Definicja

aberracja to w astronomii: pozorne odchylenie obserwowanego ciała niebieskiego na sferze niebieskiej, szczególnie pozorne wahanie się położenia gwiazd w różnych porach roku, spowodowane złożeniem prędkości obserwatora (obrót Ziemi wokół własnej osi — przy efekcie dziennym i obrót Ziemi wokół Słońca — przy efekcie rocznym) i prędkości światła (tj. prędkości światła przychodzącego z gwiazdy)

Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Zjawisko to ma duże znaczenie dla obserwacji astronomicznych. Przy ustawianiu teleskopu do obserwacji dowolnego ciała niebieskiego należy uwzględnić kąt aberracji, poprawkę wynikającą z ruchów Ziemi. Obserwator musi więc pochylić teleskop o niewielki kąt w kierunku ruchu — tak, by obserwowana gwiazda znalazła się w centrum pola widzenia.

encenc.pl, dostęp 13.08.2019

3. aberracja (w optyce)

Definicja

aberracja to wada soczewki lub układu optycznego polegająca na tym, że uzyskany obraz nie jest dokładnym odwzorowaniem obiektu, np. jest w jakimś stopniu zniekształcony, ma pogorszoną ostrość

3.1. aberracja sferyczna

Definicja

aberracja sferyczna to wada soczewki lub układu optycznego, której efektem jest spadek ostrości obrazu w całym polu widzenia (co wynika z tego, że im dalej punkt przejścia światła odsunięty jest od środka urządzenia optycznego, tym bardziej załamują się promienie świetlne)

3.2. aberracja chromatyczna

Definicja

aberracja chromatyczna to wada soczewki lub układu optycznego, której efektem jest rozszczepienie światła widoczne na granicach kontrastowych obszarów pod postacią kolorowej obwódki (co wynika z różnych odległości ogniskowania dla poszczególnych barw widmowych światła)

Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Aberracja chromatyczna towarzyszy nam od początków istnienia fotografii, także tej czarno-białej, którą korygowało się specjalnymi filtrami i po dziś dzień nie jest ją łatwo zwalczyć. Niebieskie, zielone, czy fioletowe poświaty widoczne wokół obiektów znajdujących się poza głębią ostrości od lat korygowane są programowo w nowoczesnych smartfonach lub zewnętrznych narzędziach, np. Adobe Photoshop, czy Adobe Lightroom. Tę wadę można minimalizować także za pomocą układów zbudowanych z różnych typów i kształtów soczewek.

Piotr Kurek, antyweb.pl, 21.11.2018

Gramatyka

frazem rzeczownikowy rodzaj żeński odmienny

Odmiana w przyjaznej postaci — zyskaj pełny dostęp

formy: aberracjach chromatycznych; aberracjami chromatycznymi; aberracja chromatyczna; aberracją chromatyczną; aberracje chromatyczne; aberrację chromatyczną; aberracji chromatycznej; aberracji chromatycznych; aberracjom chromatycznym; aberracjo chromatyczna

Pozostały pytania, wątpliwości językowe? A może brakuje Ci czegoś w haśle?
Zobacz, co zyskują użytkownicy pełnej wersji Dobrego słownika.
sprawdź pełną ofertę

Często sprawdzane

Ciekawostki

  • kamienować — Dawniej kamionowano
  • król — Karol Wielki był taki wielki... O pochodzeniu słowa król
  • Mount Everest — Pochodzenie nazwy Mount Everest

Mogą Cię zainteresować również hasła