wisielczy

1. wisielczy

Definicja

jeśli ktoś ma wisielczy nastrój, humor itp., to jest przygnębiony i zrezygnowany

Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Włożyłem klucz do zamka, przekręciłem raz i drugi, drzwi ustąpiły, powitał mnie znajomy zapach nikotyny. Gdyby zebrać wszystkie paczki papierosów, jakie wypalono w tym mieszkaniu, pewnie wypełniłyby kontener, a może dwa. Majątek puszczony z dymem. Moje myśli były wisielcze.
— Wejdź — powiedziałem, bo jakoś nie wypadało inaczej.

NKJP: Waldemar Borzestowski, Bulterier Samson i ja, 2008

A teraz, jeśli mogę pozwolić sobie na odrobinę wisielczego humoru, rada dla tych, którzy pomimo wiadomej sytuacji myślą o karierze naukowej: bogato wyjść za mąż bądź się ożenić. Sytuacja bowiem nie ulegnie zmianie — niech nikt się nie łudzi.

NKJP: Polityka, 2001

O pomysłach Millera na Foucault pisałem w eseju „Młodość Michela Foucault”, po lekturze dzieła w oryginale. Teraz przeczytałem tom po francusku i wprawiłem się w wisielczy humor. Miller zredukował Foucault do seksu. Trudno, zdarzały się gorsze głupstwa, najważniejsze, żeby wiedzieć, ku czemu się dąży. Miller nie bardzo wie, bo z seksualnych pasji Michela Foucault czyni klucz do całej jego twórczości.

NKJP: Gazeta Wyborcza, 1995

Sieć słów wyrażenia powiązane z opisywanym (wyrazy pokrewne, kolokacje)
  • kolokacje rzeczownikowe: atmosfera; humor; nastrój; samopoczucie
Gramatyka

przymiotnik niestopniowalny

formy alfabetycznie: niewisielcza; niewisielczą; niewisielcze; niewisielczego; niewisielczej; niewisielczemu; niewisielczy; niewisielczych; niewisielczym; niewisielczymi; wisielcza; wisielczą | pokaż wszystkie formy

 1.1. wisielczo

Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Mój sąsiad zrobił jednak taką minę, jak gdyby odnalazł dawno zagubiony wątek. „Za tych, co na morzu, no nie?” spytał i odkorkował butelkę. „Za kogo sobie tylko życzycie, towarzyszu” odparłem wisielczo i sam mu podsunąłem moją szklankę.

NKJP: Christian Skrzyposzek, Wolna Trybuna, 1985

Gramatyka

przysłówek odprzymiotnikowy niestopniowalny

formy: niewisielczo; wisielczo

 1.2. wisielczy

Definicja

wisielcze jest także to, co służy dodaniu otuchy, rozbawieniu, ale oparte jest na swoistym poczuciu humoru, nie na tym, co zwykle śmieszy, lecz na tym, co w normalnych okolicznościach mogłoby budzić grozę, byłoby makabryczne

Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Z grubsza chodzi o to, że w każdym człowieku natura, sprzymierzona z kulturą, zamontowała swoisty bezpiecznik. Taki, który w warunkach ciągłego stresu i zagrożenia każe umysłowi uśmiechnąć się i odprężyć, choć na chwilę. Dlatego więźniowie w obozie koncentracyjnym potrafią dowcipkować i zaśmiewać do łez w przededniu eksterminacji. Nazwijmy to, jak chcemy, ale mechanizm wisielczego humoru jest zaiste dobroczynny. Ludzki duch oparty jest na współdziałaniu emocji i intelektu. Nawet wtedy, gdy intelekt ostrzega o wpadnięciu w totalne bagno, emocjonalna część ducha każe się zaśmiewać choćby z tego, że przy okazji ubłociliśmy ukochane kamaszki.

Mirosław M. Bujko, Czerwony byk, 2007

Po pierwszym dniu jego popisów, które oszołamiały świeżością i rozmachem, nawiedziła mnie makabryczna myśl, że został zaprogramowany przez jakichś speców cybernetycznych, którzy uwielbiają wisielcze kawały. Amerykańskich czy innych, może po to, aby sprawdzić, jak sami będą w niedalekiej przyszłości wyglądać!

NKJP: Jerzy Krzysztoń, Obłęd, 1983

Jak wynika z tytułu, Władek jeszcze wierzył, że system socjalistyczny da się naprawić. Formułował swoje diagnozy i ekonomiczne recepty z tym związane. Ale nie tylko jego dawni towarzysze widzieli w tym — w najlepszym razie — donkichoterię. Również i znajomi „z drugiego brzegu”, jak np. często o nim piszący w swoim dzienniku Stefan Kisielewski, pukali się w czoło. On jeszcze wierzy, że to można naprawić? Nie wiem, czy wierzył. Chyba już raczej zdawał sobie sprawę, że tych recept nikt nie zastosuje. Ale odszedł z honorem. Najdawniejszy z komunistów, którego dane mi było osobiście poznać. Był już na drugim brzegu, ale wisielczego humoru nigdy nie stracił.

NKJP: Ryszard Matuszewski, Alfabet. Wybór z pamięci 90-latka, 2004

Gramatyka

przymiotnik niestopniowalny

formy alfabetycznie: niewisielcza; niewisielczą; niewisielcze; niewisielczego; niewisielczej; niewisielczemu; niewisielczy; niewisielczych; niewisielczym; niewisielczymi; wisielcza; wisielczą | pokaż wszystkie formy

2. wisielczy

Definicja

wisielczy to taki, który związany jest z wisielcem

Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Nowym nie było jednak do śmiechu. Z chwilą gdy przekraczali próg ośrodka, spadały z nich niczym złote łuski drogie zegarki, firmowe gajerki i krawaty droższe od naszych zimowych kurtek. Roch osobiście rozsupływał krawatowe pętle i bez odrobiny współczucia ściągał je z szyj elegantów.
— Cóż to za konopny powróz?! W sam raz na Suche Bagna! W sam raz na wisielczą śmierć! — grzmiał, a przerażony pacjent natychmiast kwalifikował się do izolatki. Jednak zanim tam trafił, musiał rozstać się ze wszystkimi przywilejami swojego wygodnictwa.

NKJP: Barbara Kosmowska, Hermańce, 2008

Budynki, urzędy i domy — niby solidne i trwałe, w spalinowej mgle rozsypują się niczym karciane domki. Na szyjach przechodniów zamiast szalików są zawiązane wisielcze pętle, a nogi przedśmiertnie kopią powietrze.

NKJP: Mariusz Sieniewicz, Rebelia, 2007

Gramatyka

przymiotnik niestopniowalny

formy alfabetycznie: niewisielcza; niewisielczą; niewisielcze; niewisielczego; niewisielczej; niewisielczemu; niewisielczy; niewisielczych; niewisielczym; niewisielczymi; wisielcza; wisielczą | pokaż wszystkie formy

Pozostały wątpliwości? Brakuje czegoś w haśle?
Zobacz, co zyskują abonenci Dobrego słownika.
Sprawdź ofertę

Często sprawdzane

Ciekawostki

Mogą Cię zainteresować również hasła

newsy, porady + e-book