w najlepsze

1. w najlepsze (np. spać)
Definicja

mówimy, że ktoś robi coś w najlepsze, jeśli robi to z przyjemnością lub korzyścią dla siebie i bez zwracania uwagi na to, co się dzieje dookoła (zwykle ze względu na okoliczności można by spodziewać się, że nie będzie tego robił)

Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Sąsiad obok, mając za nic łomot docierający z korytarza, chrapał w najlepsze i pogwizdywał przez zatkniętą do nosa rurkę. Podobnie inni, naprzeciw i koło drzwi.

Włodzimierz Kowalewski, Bóg zapłacz!, 2000

Należało działać, ale Kola nie miał pojęcia, co dalej robić. Zauważył, że Selene doskonale udaje brak zainteresowania dla prowadzonej przez niego korespondencji. Koty tymczasem bawiły się w najlepsze.
— Szaleją jak w marcu — zauważył, byle coś powiedzieć — a przecież mamy jesień.

NKJP: Witold Jabłoński, Dzieci nocy, 2001

— A wy tu co? Nie bawicie się? Indywidualiści?
Chciał nas obrazić. Nie musiał nawet otwierać gęby. Ale my, połączeni milczącym porozumieniem i ostatnią godziną, nawet na niego nie spojrzeliśmy. Mały leżał, ja też, Maciek siedział między posłaniami z brodą na kolanach, i paliliśmy w najlepsze. Nikt nie podniósł wzroku, nikt nie musnął go spojrzeniem.

NKJP: Andrzej Stasiuk, Biały kruk, 1955

Gramatyka

formy: w najlepsze

2. w najlepsze (np. trwać)
Definicja

jeśli jakiś stan lub proces trwają w najlepsze, to znajdują się w szczytowym stadium, choć można by się spodziewać lub oczekiwać, że w innych okolicznościach będzie to raczej stadium końcowe

Poprawna polszczyzna cenne informacje, niespodzianki, haczyki
Co może trwać w najlepsze Wydaje się, że prymarne są te użycia, gdy osoba czyniąca lub doświadczająca odnosi korzyść, jest jej dobrze i przyjemnie, przy czym nie zważa na warunki, co może znów czasem kogoś innego denerwować. Ktoś więc może chrapać w najlepsze, chociaż za ścianą gra głośna muzyka, ale ktoś może też chrapać w najlepsze, choć obok na drugim łóżku współlokator nie może przez to spać.
W stosunku do użyć osobowych pochodne są użycia z rzeczownikami nieosobowymi, łączone najczęściej z czasownikiem trwać. Pojawia się jednak pytanie, czy akceptowalne jest zdanie typu Wojna na Bałkanach trwała w najlepsze. Może wydać się

Pełną treść widzą tylko abonenci Dobrego słownika.

Zyskaj dostęp do tej i 2616 pozostałych informacji poprawnościowych.

zamów
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Jadą powoli, krojąc drżące z gorąca powietrze, gęste od zapachu kwiatów. Tu w górach słońce nie wypiło jeszcze całej wilgoci i szaleństwo wiosennej roślinności trwa w najlepsze, przelewając się z zielonych łąk na drogę: spomiędzy szczelin popękanego asfaltu lada chwila wytrysną żółtoczerwone płomienie margerytek i maków.

NKJP: Ewa Cechnicka, Znak Anny, 1997

Uposażenie policji było bardzo niskie, dlatego tez w najlepsze kwitło łapownictwo. W wielu wypadkach, gdy zainteresowanemu zależało na wykryciu sprawcy, zwracał się do agentów prywatnych, bo i taka instytucja zaczęła się pomału wykształcać.

NKJP: Stanisław Milewski, Intymne życie niegdysiejszej Warszawy , 2008

Gramatyka

formy: w najlepsze

Pozostały pytania, wątpliwości językowe? A może brakuje Ci czegoś w haśle?

Zobacz, co zyskują użytkownicy pełnej wersji Dobrego słownika.

sprawdż pełną ofertę

Często sprawdzane

Ciekawostki

  • wychłodnąć — Dawne ó
  • Osóbka-Morawski — Skąd człon Osóbka, skąd człon Morawski, czyli o pochodzeniu nazwiska
  • nie ma — Jak kiedyś różnicowano pisownię: nie ma i niema

Mogą Cię zainteresować również hasła