jaki

1. jaki

Poprawna polszczyzna cenne informacje, niespodzianki, haczyki
X, jakiego / jakiej nie znacie — a może którego / której? Zdarza się, że używamy słów jaki i który niemal wymiennie — „książka, jaką / którą czytam” to wypowiedź w obu wariantach poprawna i niełatwo byłoby wykazać, że jaki i który otwierają pole do rozważań o nieco innych aspektach tej lektury.
A ktoś, coś — jakiego / jakiej czy: którego / której nie znacie?
Można powiedzieć, że mamy do czynienia z ustalonym szablonem słownym, jeszcze nie frazeologizmem, ale gotowym składnikiem tytułów, nazw konkursów itp. Już samo to stabilizowanie się i wielokrotna przewaga użycia jaki świadczy, że raczej taką postać tytułu byśmy zalecali.
Jak to funkcjonuje? Jeśli użyjemy zaimka jaki, to wskażemy, że będziemy mówić o obiekcie

Pełną treść widzą tylko abonenci Dobrego słownika.

Zyskaj dostęp do tej i 2832 pozostałych informacji poprawnościowych.
zamów
Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • co; kto; który
Gramatyka

zaimek

formy: jacy; jaka; jaką; jaki; jakich; jakie; jakiego; jakiej; jakiemu; jakim; jakimi

1.1. jakiż

Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
— A co się miało stać? — nie bardzo skojarzyłem, zastanawiając się, jakież to znowu szczegóły mi umknęły, jak to typowemu facetowi.

Marcin Meller, Newsweek, 7–13.10.2013, nr 41, s. 61

Rany boskie, co ja najlepszego narobiłem? Sam nie wiem, co mnie tchnęło, w jakiejże malignie byłem, bowiem ponownie do niego napisałem, wbijając sobie gwóźdź do trumny.

Tomek Tomczyk, Bloger, 2012, s. 295

Gramatyka

formy: jacyż; jakaż; jakąż; jakichże; jakiegoż; jakiejże; jakiemuż; jakież; jakimiż; jakimże; jakiż

2. jaki taki

Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Tak zwane opisy przyrody należą tradycyjnie do tej części obowiązkowych lektur szkolnych, którą się opuszcza. Czytani przez młode pokolenie Żeromski, Sienkiewicz czy Reymont są autorami fabuł, zdarzeń i przygód, w których przyroda nie występuje prawie wcale. Jedynie może Pan Tadeusz pozostaje poematem, gdzie przyroda odgrywa jaką taką rolę, ponieważ — za moich przynajmniej czasów szkolnych — nauczyciele egzekwowali dość surowo opis grzęd i sadu oraz sceny grzybobrania.

NKJP: Teodor Krzysztof Toeplitz, Mój wybór. Rzeczy mniejsze, 1998

W mroku wszystkie myśli są wyraziste, szybkie i nadciągają nie wiadomo skąd, przecież nie z głowy, skoro ta sama głowa w dzień ledwo wiąże myśl z myślą w jaką taką zależność, w porządek, który pozwala wykonywać proste ruchy: zmywanie, pranie, gotowanie, te wszystkie rzeczy przylegające do rzeczywistości jak mokra koszula do pleców.

NKJP: Andrzej Stasiuk, Opowieści galicyjskie, 1955

Skulony, brnął tak przez środek placu targowego, grzęznąc co chwila w roztajałej, brunatnej mazi ze śniegu i błota (...). Wydostał się wreszcie na jaki taki chodnik, obstukał zabłocone buty i dalej ruszył przed siebie.

Włodzimierz Kowalewski, Bóg zapłacz!, 2000

Gramatyka

frazem przymiotnikowy

formy: jacy tacy; jaka taka; jaką taką; jakich takich; jakiego takiego; jakiej takiej; jakiemu takiemu; jakie takie; jakimi takimi; jakim takim; jaki taki

Pozostały pytania, wątpliwości językowe? A może brakuje Ci czegoś w haśle?
Zobacz, co zyskują użytkownicy pełnej wersji Dobrego słownika.
sprawdź pełną ofertę

Często sprawdzane

  • leica — O wariantach pisowniowych (lajka i lejka)
  • anioł — O formie anieli
  • taki że — Gdzie postawić przecinek?

Ciekawostki

Mogą Cię zainteresować również hasła