z góry

1. z góry (np. ustalić)

Definicja

jeśli robimy coś z góry, to robimy to, zanim jakiś fakt nastąpi

Poprawna polszczyzna cenne informacje, niespodzianki, haczyki
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
(…) redukujemy własną niepewność — ludzie, którzy są wokół nas, muszą nam dawać poczucie przewidywalności, stabilności. Czujemy się dobrze w sytuacjach, w których jesteśmy w stanie z góry określić, według jakiego scenariusza będą przebiegać.

KWJP: Hanna Rydlewska, Po prostu przyjaźń, 2017

W języku owych krytyków zarzut ten brzmiał surowo: fabrykacja geniuszy. Sam Bereza mówił inaczej: że nie ma nowej wartości bez odwagi podjęcia ekstremalnego ryzyka – i nigdy z góry nie wiadomo, czy warto je podjąć. Czyż trzeba dodawać, że jest to bardzo w duchu Nietzschego?

KWJP: Henryk Bereza, Wypiski ostatnie, 2020

Sieć słów wyrażenia powiązane z opisywanym (wyrazy pokrewne, kolokacje)
  • kolokacje czasownikowe: dziękować; określić; przepraszać; przesądzać; przewidywać; przewidzieć; skazać; ustalić; wiedzieć; zakładać; zaplanować
Gramatyka

frazem przysłówkowy

formy: z góry

zgłoś poprawkę

2. z góry (np. zapłacić)

Definicja

jeśli ktoś płaci za coś z góry, to robi to, zanim to coś otrzyma lub zostanie to dla niego zrealizowane

Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
(…) pełnej oficjalnej ceny wynoszącej 69 tysięcy. Dodam, że była też możliwość 4-letnich przedpłat w równych miesięcznych częściach, czyli jakby kupno-sprzedaż na raty, ale wszystkie z góry. Wtedy jeszcze państwo – bo wszystko, skądinąd słusznie, szło na karb socjalistycznego państwa – wywiązywało się ze swych zobowiązań.

KWJP: Piotr Ambroziewicz, Auta dla nas, auta dla mas. Kto czym jeździł w Polsce Ludowej, 2019

Gramatyka

frazem przysłówkowy

formy: z góry

zgłoś poprawkę

3. z góry (np. zobaczyć)

Definicja

jeśli ktoś robi coś z góry, to robi to z jakiegoś wyższego punktu lub miejsca

Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Jeden z dezerterów nie wytrzymał, nerwy mu puściły, odciągnął zamek MP i wziął na muszkę skrzydłowego z tyraliery zbliżającej się ku zaroślom. Tobolski rzucił się z góry na niego, ręką unieruchomił zamek, drugą wcisnął jego głowę w nadrzeczny piasek.

KWJP: Jan Tetter, W mundurze wroga, 2014

Gramatyka

frazem przysłówkowy

formy: z góry

zgłoś poprawkę

4. z góry (np. traktować)

Definicja

jeśli ktoś traktuje kogoś z góry, to uważa się za lepszego od niego i widać to w jego zachowaniu

Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
(…) szwankował im też intelekt – lata łojenia parszywej wódy jednak robią swoje. Ale z drugiej strony nie zauważyłem, żeby ktoś w kuchni ich nie szanował i traktował z góry. Wręcz przeciwnie – wszyscy wiedzieli, że jest z nimi wesoło, bo przecież jak się taka Zmywakowa Królewna nawali, to jednak jest jakaś rozrywka.

KWJP: Jakub Milszewski, Kamil Sadkowski, Gastrobanda. Wszystko, co powinieneś wiedzieć, zanim wyjdziesz coś zjeść, 2016

Ale doceniam ładne i szybkie auta, dlatego na motowycieczce bawiłem się świetnie. Monachijczycy patrzą z góry na mieszkańców Stuttgartu. Bo ich miasto jest bogatsze i większe, Bayern jest lepszym klubem piłkarskim niż VfB, Alianz Arena jest najnowocześniejszym niemieckim stadionem (…)

KWJP: Logo, 31.07.2011

Gramatyka

frazem przysłówkowy

formy: z góry

zgłoś poprawkę
Pozostały wątpliwości? Brakuje czegoś w haśle?
Zobacz, co zyskują abonenci Dobrego słownika.
Sprawdź

Często sprawdzane

Ciekawostki

Mogą Cię zainteresować również hasła