węglik

1. węglik

Definicja

węgliki to związki chemiczne węgla z metalami lub niektórymi półmetalami (głównie krzemem albo borem), część węglików reaguje mocno z wodą (np. węglik wapnia reaguje z wodą, tworząc acetylen), część jest niereaktywna oraz nietopliwa i twarda (np. węglik krzemu); węgliki znajdują zastosowanie w postaci spieków (węgliki spiekane), materiałów ogniotrwałych, materiałów ściernych, elementów grzejnych do pieców elektrycznych

Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Wyzwania starym mistrzom postanowił rzucić amerykański metalurg Greg Olson. Po 15 latach prób i błędów, badań z użyciem mikroskopów, aparatury rentgenowskiej oraz modeli komputerowych udało mu się uzyskać najtwardszą stal, jaka kiedykolwiek powstała.
Sekret, który odkrył Olson leży w strukturze stali. Powstające w czasie obróbki cieplnej kryształy węglików żelaza decydują o wytrzymałości. Dzięki uzyskaniu ich optymalnej wielkości (3 nanometry) oraz zastosowaniu odpowiedniej proporcji do reszty metalu zbliżono się do teoretycznych granic wytrzymałości stali.

NKJP: Gazeta Poznańska, 2001

  • kolokacje rzeczownikowe prawostronne: (węglik ___) boru; chromu; cyrkonu; krzemu; molibdenu; niobu; tantalu; tytanu; wanadu; wapnia; wolframu
Ciekawostki
Węglik dawniej Słowotwórczo-znaczeniowy związek węglika i węgla jest widoczny w używanym dziś znaczeniu tego pierwszego wyrazu. Dawniej można było jednak też przeczytać:

To był kres. Głupiej nie można. Przypadł z papierosem w ustach do rusztu, by od węglika przypalić, pewny, że zaraz usłyszy śmiech tak serdeczny, zaraźliwy, że tylko się przyłączyć i tym śmiechem wszystko na zawsze zagłuszyć. (NKJP: Igor Newerly, Pamiątka z Celulozy, 1952)

Współcześnie w takim znaczeniu występuje wyraz węgielek.
Ale to nie wszystko. Otóż

Pełną treść widzą tylko abonenci Dobrego słownika.

Zyskaj dostęp do tej i 1269 pozostałych ciekawostek.
zamów

1.1. węglik spiekany

Definicja

węgliki spiekane to spieki sproszkowanych, trudno topliwych węglików metali z metalem wiążącym (zwykle niklem lub kobaltem), będące spiekami kruchymi, ale bardzo twardymi i odpornymi na ścieranie, stosowane jako elementy narzędzi skrawających (nakładki na ostrza, umożliwiające obrabianie wyjątkowo twardych materiałów przy dużej prędkości), górniczych czy pomiarowych

Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Czołg robi wrażenie piętrzącej się góry żelastwa. Nic dziwnego, gdyż PT-91 Twardy waży okrągłe 45 ton. Jest łaciaty identycznie jak mundury polowe naszej armii, zaś ułożone w rzędy kwadraty blach z węglików spiekanych, osłaniające newralgiczne miejsca, wyglądają jak fikuśne spódniczki. Twardy do Rudego Janka i Marusi ma się prawie tak, jak słoń do myszy.

NKJP: Dziennik Polski, 2002

Pozostały pytania, wątpliwości językowe? A może brakuje Ci czegoś w haśle?
Zobacz, co zyskują użytkownicy pełnej wersji Dobrego słownika.
sprawdź pełną ofertę

Często sprawdzane

  • blendować — O poprawności słów parę
  • bestseller — Warianty: bestseller czy bestseler (dwa l czy jedno)?
  • AL-owskiAL-owski, alowski czy aelowski

Ciekawostki

  • CTR — Pochodzenie słowa CTR
  • zwiać — O zwieli
  • HTTPS — Pochodzenie słowa HTTPS

Mogą Cię zainteresować również hasła