truchło

1. truchło (np. psa)

Definicja

truchło to ciało martwego zwierzęcia

Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • ciało; kości; padlina; padło; szczątki; ścierwo; trup; zwłoki
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Czasami podlatują tuż nad brzegiem, wypatrując ślimaków, a bywa, że połykają nawet solidne kęsy, kiedy tylko trafi im się szczur albo kret. Widziałem kiedyś, jak z zapałem krążyły nad truchłem piżmaka w stanie daleko posuniętego rozkładu: nie gardzą żadnym pożywieniem i nawet taka padlina zupełnie im nie szkodzi.

NKJP: Gazeta Krakowska, 2006

— Nieźle musiał go rąbnąć, z głowy prawie nic nie zostało. — Wronek cofnął but i łeb klapnął o ziemię.
— Szkoda, fajne było psisko. — Wycierał upaćkany trampek o trawę. Nic nie mówiłem. Przyglądałem się truchłu i myślałem, że wszystko, co lubiłem, odchodzi. Przez te kilka tygodni przyzwyczaiłem się do Wałęsiarza, czekałem na spotkanie z nim, na to, że powita mnie, wykręcając młyńce ogonem, że poliże po rękach (...)

NKJP: Jarosław Maślanek, Haszyszopenki, 2008

Co najmniej dwie kozice padły ofiarą kłusowników — truchła dwóch dorosłych osobników z odciętymi głowami i śladami postrzałów brzucha i klatki piersiowej znaleziono 5 maja w Zadnim Kamiennem. Kłusownicy ukryli szczątki w kosówkach, ale wilki wywlekły je na otwartą przestrzeń.

Tomasz Zwijacz-Kozica, Tatry, wiosna 2018, nr 64, s. 57

Wjeżdżam między drzewa, nad niewielkimi polankami unosi się delikatna mgiełka. 17 stopni, jadę dalej, docieram do jednej z sadzawek. Wpadający do niej kanał jest częściowo wyschnięty, poza krótką burzą dwie noce temu w Warszawie nie padało porządnie od tygodni. W zeschniętym mule widzę truchła ryb. Wjeżdżam w kolejną kępę drzew i przeszywa mnie ziąb, na rękach pojawia się gęsia skórka. Termometr na kierownicy pokazuje 15 stopni, z kieszeni wyjmuję jeszcze jeden i dokonuję dokładniejszego pomiaru: 14,3 stopnia. Tego dnia niższego odczytu już nie zobaczę.

KWJP: Filip Springer, Wanna z kolumnadą. Reportaże o polskiej przestrzeni, Kraków: Karakter, 2020

Gramatyka

rzeczownik rodzaj nijaki odmienny

formy w tabelce: 

formy alfabetycznie: trucheł; truchła; truchłach; truchłami; truchle; truchłem; truchło; truchłom; truchłu

zgłoś poprawkę

2. truchło (człowieka)

Definicja

truchło to ciało martwego człowieka; wyraz książkowy, nacechowany negatywnie

Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • ciało; trup; zwłoki
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Wątpliwości gdzieś znikły, gruntownie, jakby ich nigdy nie było. Została tępa determinacja. Nakrywa ciała gałęziami. Wbiega w ulicę, między domy pożerane od środka przez ogień, w smolisty dym. W rowie dostrzega jeszcze trzy truchła w mundurach porozrywanych na plecach. Dezerterzy. Ma dość oglądania trupów. Unosi głowę, płomienie niesione podmuchami wiatru przeskakują z dachu na dach. Wie dobrze, jak szybko potrafią wędrować. Musi być od nich szybszy.

KWJP: Paweł Goźliński, Akan. Powieść o Bronisławie Piłsudskim, Warszawa: Wydawnictwo Agora, 2019

– Pamiętajmy, że rozkaz rzucenia zwłok Polinejkesa psom i sępom na żer nie spotkał się najsampierw z wyraźnym sprzeciwem tebańskiej opinii publicznej reprezentowanej przez starców z Chóru. Mówmy raczej o akceptacji. O akceptacji niewolnej od zakłopotania. Bo rozkaz niby słuszny, niby sprawiedliwy, wydany przez człowieka surowych zasad, dotyczący zwłok zdrajcy, ku przestrodze innym, czyli przydatny wychowawczo, z drugiej jednak strony jakiś taki przesadny. Ponadto sprzeciw mógłby rozgniewać Kreona i ściągnąć na Chór dolegliwe konsekwencje karne, z karą śmierci włącznie. Czy warto ryzykować? Kto jest tak głupi, aby kark nadstawiał? Trzeba działać roztropnie. Toteż przyznając władcy prawo decyzji o tym, co począć z truchłem wroga miasta, Przewodnik Chóru daje jednocześnie do zrozumienia, że wolałby trzymać się od tej sprawy z daleka. Nie jest wykluczone – mówi – że Kreonowi wolno używać prawa zarówno wobec żywych, jak i wobec zmarłych, więc niech zwłoki zostaną rzucone na żer, ale pod warunkiem, że bez naszego udziału. Niech to zrobią młodsi! Sofokles był człowiekiem spostrzegawczym, zauważył więc, że czysta, naiwna Młodość jest skłonna do działań pochopnych, te zaś często prowadzą do nieszczęścia, Starość natomiast przywdziewa uroczyste szaty Roztropności, aby ukryć, że dobrze jej z głupotą, co też nie kończy się szczęśliwie, bo czy szczęśliwy ten, komu dobrze z głupotą?

NKJP: Michał Komar, Wtajemniczenia, 2009

Gramatyka

rzeczownik rodzaj nijaki odmienny

formy w tabelce: 

formy alfabetycznie: trucheł; truchła; truchłach; truchłami; truchle; truchłem; truchło; truchłom; truchłu

zgłoś poprawkę

3. truchło (rozpad)

Definicja

truchło to coś martwego lub kompletnie zniszczonego, budzącego wstręt; słowo książkowe, niosące negatywne nacechowanie

Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • ruina; szczątki; trup; wrak
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Autor jest w nim bardzo ginsbergowski. To krytyczne spojrzenie na przysłowiowego molocha odsłania jego kulturowe korzenie, fascynację okresem, kiedy rząd dusz sprawowali bitnicy. Ameryka jest zatem nazwana tutaj truchłem, świadomość preparuje LSD, pieniądze to mamona. Andrzej Dorobek wprowadza młodszego czytelnika (również w warstwie języka) do świata buntu, literackich eksperymentów, bezkompromisowych idei. Większość jego wierszy dzierży wysoko taki właśnie sztandar. Są kontynuacją i hołdem.

NKJP: Akant, 2010

Chmury zupełnie zasnuły niebo, a ja wkroczyłam pomiędzy pierwsze zabudowania. Na szczęście szosa nie prowadziła przez środek miejscowości, ale szła lekkim łukiem po jej obwodzie. Truchła samochodów zalegały na jezdni, na chodnikach i podjazdach. Gdzieniegdzie walały się bielejące kości. Odwracałam szybko wzrok, bezskutecznie wmawiając sobie, że to szczątki zwierząt.

KWJP: Marcin Rusnak, Opowieści niesamowite, 2013

Ze wszystkich rozumowań wynika, że niepozorne truchło starego domu chowa w sobie rzecz cenną. Co może chować w swym mrocznym wnętrzu pochylone domisko? Dokument? Wątpić należy, aby ktokolwiek szukał dokumentu z takim nakładem trudu i w sposób pełen niebezpieczeństw. W żadnym wypadku nie szukałby kawałka pergaminu lub spłowiałego na słoniową kość kawałka papieru nieznany Francuz. Czy to skarb, zamurowany w ścianie domu, zagrzebany pod podłogą lub wiszący na łańcuchu w piekielnym kominie? Mógłby to być skarb, gdyby Gąsowscy byli kiedykolwiek bogaci.

NKJP: K. Makuszyński, Szatan z siódmej klasy, 1937

Gramatyka

rzeczownik rodzaj nijaki odmienny

formy w tabelce: 

formy alfabetycznie: trucheł; truchła; truchłach; truchłami; truchle; truchłem; truchło; truchłom; truchłu

zgłoś poprawkę

4. truchło (o kimś negatywnie)

Definicja

truchło to ktoś stary, słaby; wyraz potoczny, nacechowany pogardliwie

Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • próchno; stare pudło
Gramatyka

formy alfabetycznie: trucheł; truchła; truchłach; truchłami; truchle; truchłem; truchło; truchłom; truchłu

zgłoś poprawkę
Pozostały wątpliwości? Brakuje czegoś w haśle?
Zobacz, co zyskują abonenci Dobrego słownika.
Sprawdź

Często sprawdzane

Ciekawostki

  • odmiana — O odmianie rzeczowników na blogu
  • kiep — A dawniej...
  • pierogarnia — Autorzy słowników pierogów nie jadają...

Mogą Cię zainteresować również hasła