proszę

1. proszę pana

Definicja

wyrażeń proszę pana, proszę pani, proszę państwa, proszę księdza itp. używamy, gdy zwracamy się osoby, której nie znamy lub z którą nie łączą nas osobiste stosunki

Poprawna polszczyzna cenne informacje, niespodzianki, haczyki
Jak to jest z proszę pani W zwrocie grzecznościowym, mającym na celu zwrócenie

Pełną treść widzą tylko abonenci Dobrego słownika.

Zyskaj dostęp do tej i 4625 pozostałych informacji poprawnościowych.
zamów
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Właśnie zamknięto bramy w całym mieście i kobieta, tknięta nagłą myślą, spojrzała z niepokojem na rosłego przybysza. On zaś lekko skinął głową i powiedział: — No to, proszę szanownej pani, dostawa jest załatwiona. — Niechże pan wejdzie — zawołał Pawełek. — Pan ma chyba krew na płaszczu! — To ceratowy płaszcz — odparł mężczyzna. — Plamy nie będzie.

NKJP: Andrzej Szczypiorski, Początek, 1986

Gramatyka

formy: proszę księdza; proszę pana; proszę pani; proszę państwa

2. proszę (np. przy stole)

Definicja

mówimy grzecznie proszę, gdy coś komuś podajemy

Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
— Czy mógłbyś dać mi kawałek swojego ciastka — spytała, czując się panią sytuacji i kapryśnie odsuwając brokuły. — Jestem ciekawa, jak smakuje. — Ależ proszę — powiedział, starając się odkroić niewielki kawałek. Ale Lone czuła już, że jej moc nie ma żadnych granic. Wysunęła swoją łyżeczkę i zuchwale ruszyła z nią w kierunku talerza z ciastem B., który zamknął oczy, obawiając się najgorszego.

NKJP: Bronisław Świderski, Słowa obcego, 1998

Gramatyka

formy: proszę

3. proszę (zaskoczenie)

Wariant
  • no proszę
  • proszę, proszę
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
— Bo mam taki list. — Proszę, proszę, to pan dokładnie wie, co tam jest. — Niestety, wiem. Już mówiłem, że te pierwsze odpowiedzi były jeszcze do zniesienia, obelgi były w następnych.

NKJP: Mariusz Cieślik, Śmieszni kochankowie, 2004

Gramatyka

formy: proszę

4. proszę (niedowierzanie)

Definicja

mówimy proszę, a mniej grzecznie co proszę czy niegrzecznie że co proszę, gdy reagujemy ze zdziwieniem i niedowierzaniem na usłyszane słowa

Wariant
  • co proszę
  • że co proszę
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
— Niech pan pomacha — rozkazał Zani. — Co proszę? — Niech pan pomacha prawą ręką.

NKJP: Grzegorz Mathea, IV Rzeczpospolita, 2005

— (...) No, w każdym razie tak głęboko nie ma co szukać, ale bliżej to już może tak. Gość miał z bratem jakiś zadawniony grunge. — Że co proszę?! — No, grunge. Tak mówią w filmach. Konflikt, uraza, o coś się kiedyś pokłócili. Nowak poczuł pustkę w głowie, wiedział, że aspirant przekręcił angielski wyraz, tylko za cholerę nie był w stanie sobie go przypomnieć.

NKJP: Tomasz Konatkowski, Bazyliszek, 2015

Gramatyka

formy: co proszę; proszę; że co proszę

Pozostały wątpliwości? Brakuje czegoś w haśle?
Zobacz, co zyskują abonenci Dobrego słownika.
Sprawdź ofertę

Często sprawdzane

  • skroń — Odmiana: skrońmi czy skroniami
  • akcesorium — Częsty błąd
  • derby — Czy derby sportowe się odmienia(ją)? I jakiego są rodzaju?

Ciekawostki

  • Ankara — Kto by pomyślał
  • wiać — O wieli (aż się kurzyło) itp.
  • dyktando — Co ty, gżegżółka, wiesz o dyktandach...

Mogą Cię zainteresować również hasła

newsy, porady + e-book