elizja

Prasłowem w tym wypadku było *k̑r̥d-. Języki słowiańskie należą do grupy „satem”, a więc praindoeuropejskie [k] przeszło regularnie w [s]. Zrekonstruowana forma ps. *sṛd-ьce < *sĭrd-ĭko (Boryś 2006: 542) zawierała rezonant sylabiczny (sonant), który następnie rozpadł się na samogłoskę i [r], to znaczy sirdce. Optymalizacja sylaby doprowadziła we wczesnej polszczyźnie do elizji [d] i formy sirce, następnie -ir- przeszło w -er-, a twarde [s] w formie serce zostało utrwalone pod wpływem języka czeskiego.

Krzysztof Jaskuła, Jolanta Szpyra-Kozłowska, Wychódźc, Pcim i Rzgów. Grupy spółgłoskowe w nazwach miejscowości w świetle fonotaktyki polskiej, „Język Polski” 2010, z. 3, s. 48

W wyrazach rodzimych przyczyną przejęzyczeń (elizji i epentezy) mogą być dwie tendencje: uproszczenia grup spółgłoskowych oraz hiperpoprawność:

Wąż jest dugi (zamiast: długi) (I klasa).
Jurek wsuchiwał (zamiast: wsłuchiwał) się w grę Ali (II klasa).
Chopcy (zamiast: chłopcy) bawili się w Indian (III klasa).
Czyściliśmy ryby z usek (zamiast: łusek) (III klasa).

W powyższych przykładach zmiany dotyczyły przede wszystkim spółgłoski ł (wymawianej jako u niezgłoskotwórcze).

Edward Polański, Błędy językowe w formie fonicznej, „Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis” Folia 19, „Studia Linguistica” II (2004), s. 394