Kompendium dobrej polszczyzny

w pełnym dostępie dla każdego Reguła: 20. użycie znaków: apostrof

Apostrofu używamy dla oznaczenia:
a) końcówki, gdy jakaś część wyrazu podstawowego nie jest wymawiana, np. House'a [wym. hałsa] lub Steve'em [wym. stiwem], gdzie nie wymawia się pisanego e (por. regułę odmiana: nazwiska obce, rzeczowniki obce kończące się na wymawianą spółgłoskę oraz regułę odmiana: nazwiska, imiona i rzeczowniki zakończone w piśmie na -e lub -es, które nie jest wymawiane);
b) przyrostka, gdy jakaś część wyrazu podstawowego nie jest wymawiana, np. apple'owski [wym. aplofski], grunge'owiec [wym. grandżowiec] (por. regułę ortografia: przymiotniki, rzeczowniki, czasowniki z apostrofem czy bez (-e'owy czy -owy, -e'owiec czy -owiec itp.));
c) miejsca, gdzie w wymowie lub formach pokrewnych może pojawić się samogłoska, np. staropolskie k’sobie zamiast ku sobie; także w wyrazach obcych: dell’arte, d’Italia, l’homme;
d) opuszczenia pierwszych dwóch cyfr daty rocznej, zwłaszcza w nazwach festiwali, imprez sportowych itp., np. zapis Opole ’78 oznacza festiwal w Opolu w roku 1978. (Zobacz też regułę sposób zapisu (edycja tekstu): daty — jak zapisywać daty, jak odczytywać daty).

Apostrof zachowujemy w tych miejscach, gdzie używa się go w innych językach, tekstach transkrybowanych itp., np. O’Brien, rhythm'n'blues, I’m lovin’, McDonald’s, Qur’an. Zobacz też regułę odmiana rzeczowników: gdy apostrof w nazwie.

Apostrof powinien mieć kształt przecinka , a nie pionowej kreseczki ', która zwykle oznacza matematyczne „prim” lub minutę kątową. Z klawiatury numerycznej typowych komputerów można wywołać apostrof za pomocą klawiszy Alt+0146 (przytrzymujemy lewy Alt i na klawiaturze numerycznej wybieramy kolejno 0146).
Szczególnie starannie należałoby tego przestrzegać w składzie i druku. W tekstach elektronicznych wybaczalne jest użycie zwykłej kreseczki, obecnej na standardowej klawiaturze komputera (').

Niektórzy używają apostrofu dla oznaczenia miękkości spółgłosek, np. w wymowie kresowej [l’wów], [jes’c’]. W starannych publikacjach znawcy typografii zalecają użycie specjalnego znaku oznaczającego miękkość, mianowicie ´.

Uwaga 1: błędne jest oddzielanie apostrofem każdej końcówki w wyrazach obcego pochodzenia, także gdy nie opuszcza się w wymowie żadnej głoski, np. !John’a Gray'a, !na Facebook’u, !iCloud’a itp.
Uwaga 2: inny typowy błąd, to używanie apostrofu do odmiany skrótowców, np. !ZUS’ie (poprawnie ZUS-ie), PIT’a (poprawnie PIT-a), por. regułę odmiana skrótowców: zasady ogólne.
To tylko próbka tego, do czego dostęp mają
użytkownicy pełnej wersji Dobrego słownika.

Zyskaj dostęp do wszystkich 289 reguł językowych.

zamów