zorientować

1. zorientować się (w czymś)

Definicja

jeśli ktoś zorientował się w czymś, to nabrał jakiejś wiedzy o tym

Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • dojść z czymś do ładu; pojąć; poszperać; powęszyć; poznać; przeanalizować; przestudiować; przyjrzeć się; rozejrzeć się; rozeznać się; wejść w szczegóły; wybadać grunt; zanalizować; zapoznać się; zaznajomić się; zbadać; zgłębić
  • książkowo:obznajomić się
  • potocznie:ogarnąć
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
— (...) Byłem na dobrym rauszu, lecz nie zapomnę tego dojmującego lęku, kiedy uświadomiłem sobie, że stoję pod tym przeklętym domem. Koledzy szybko zorientowali się w moich fobiach i zaczęli mi płatać małpie figle. A to zagadywali mnie i prowadzili wprost pod ten dom, a to podrzucali mi pocztówki z jego widokiem... Próbowałem walczyć z tymi lękami autohipnozą. Bezskutecznie. To wszystko, panie radco. Ja się po prostu boję tej kamienicy.

NKJP: Marek Krajewski, Koniec świata w Breslau, 2003

Gramatyka

czasownik aspekt dokonany nieprzechodni

formy: niezorientowaniach się; niezorientowaniami się; niezorientowania się; niezorientowaniem się; niezorientowanie się; niezorientowaniom się; niezorientowaniu się; niezorientowań się; zorientować się; zorientowalibyście się; zorientowalibyśmy się; zorientowaliby się | pokaż wszystkie formy

1.1. zorientowany (w czymś)

Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • biegły; doświadczony; fachowy; kompetentny; nauczony; nawykły; obeznany; obyty; osłuchany; poinformowany; pragmatyczny; profesjonalny; przygotowany; przytomny; przyzwyczajony; rasowy; rutynowany; rzeczowy; świadomy; urodzony; uświadomiony; wprawiony; wprawny; wprowadzony; wtajemniczony; wyćwiczony; wykwalifikowany; wyrobiony; wyszkolony; wytrawny; zaradny; zawołany; zaznajomiony; zdroworozsądkowy
  • potocznie:obcykany; oblatany; otrzaskany
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Seminarium duchowne w okolicach Placu Krasińskich jest moim własnym wymysłem, jakkolwiek liczne opowieści z życia seminariów pochodzą od osób dobrze zorientowanych w tej kwestii. Zgodnie z ich życzeniem nie wymieniam tu ich nazwisk i dziękuję za okazaną pomoc.

NKJP: Mariusz Czubaj, 21:37, 2010

Gramatyka

przymiotnik stopniowalny opisowo (bardziej, najbardziej)

formy: niezorientowana; niezorientowaną; niezorientowane; niezorientowanego; niezorientowanej; niezorientowanemu; niezorientowani; niezorientowany; niezorientowanych; niezorientowanym; niezorientowanymi; zorientowana | pokaż wszystkie formy

2. zorientować się (np. nagle)

Definicja

jeśli ktoś zorientował się, że coś się dzieje, to zaobserwował, że to się dzieje, choć nie spodziewał się tego

Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • dojść do wniosku; domyślić się; mieć przeczucie; ocknąć się; odgadnąć; odkryć; odnieść wrażenie; otworzyć oczy; przeczuć; przejrzeć; przeniknąć; rozpoznać; rozszyfrować; skojarzyć; spostrzec się; uświadomić sobie; uzmysłowić sobie; wyczuć; wyczytać; wywnioskować; zaobserwować; zauważyć; zdać sobie sprawę; zgadnąć; zreflektować się; zrozumieć
  • potocznie:kapnąć się; pokapować się; połapać się; załapać; zwąchać pismo nosem
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Przyczyną tych zajść było spuszczenie wody ze znajdującego się we wsi jeziora przez młynarza-karczmarza, który od podpitych chłopów „wykupił ziemię spod jeziora”. Chłopi nie zdawali sobie sprawy, w jaki sposób zostali oszukani. Zorientowali się dopiero, gdy zaczęto spuszczać wodę i podnieśli bunt, w wyniku czego młynarz-karczmarz sprowadził wojsko.

NKJP: Jan Bałdowski, Warmia, Mazury, Suwalszczyzna, 1996

Gramatyka

czasownik aspekt dokonany nieprzechodni

formy: niezorientowaniach się; niezorientowaniami się; niezorientowania się; niezorientowaniem się; niezorientowanie się; niezorientowaniom się; niezorientowaniu się; niezorientowań się; zorientować się; zorientowalibyście się; zorientowalibyśmy się; zorientowaliby się | pokaż wszystkie formy

3. zorientować się (na coś)

Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Drugi ważny czynnik to ogólne zamerykanizowanie kultury. Po drugiej wojnie światowej Ameryka zaczęła być pępkiem świata. Cała planeta zorientowała się na to, co amerykańskie, począwszy od coca-coli, a skończywszy na nauce.

NKJP: Edward Nęcka, Człowiek — umysł — maszyna. Rozmowy o twórczości i inteligencji, 2005

Gramatyka

czasownik aspekt dokonany nieprzechodni

formy: niezorientowaniach się; niezorientowaniami się; niezorientowania się; niezorientowaniem się; niezorientowanie się; niezorientowaniom się; niezorientowaniu się; niezorientowań się; zorientować się; zorientowalibyście się; zorientowalibyśmy się; zorientowaliby się | pokaż wszystkie formy

3.1. zorientowany (na coś)

Poprawna polszczyzna cenne informacje, niespodzianki, haczyki
Moda na bycie zorientowanym na... ...na co? Na cel oczywiście! Czytamy przecież, że

Organizacje w Polsce poszukują osób zorientowanych na cel (74 proc.), kreatywnych i innowacyjnych (56 proc.), zaangażowanych (65 proc.), a także otwartych na zmiany (54 proc.). (pulshr.pl, 06.09.2016)

W Wikipedii umieszczone jest nawet hasło (!): „Przywódca zorientowany na ludzi” (dostęp 31.10.2017). Poza tym dobrze wiemy, że

Pełną treść widzą tylko abonenci Dobrego słownika.

Zyskaj dostęp do tej i 3546 pozostałych informacji poprawnościowych.
zamów
Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • nastawiony; przekonany; skierowany; sprecyzowany; ukierunkowany; zmierzający; zwrócony
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Ja wiem, że samobójcza śmierć Vatera, podobnie jak niedawna śmierć Lenina, rozpala panów emocje, zwłaszcza tych zorientowanych na lewo, jak nasz redaktor, ale nie zapominajmy, że spotykamy się tutaj w godnej pożałowania sprawie Eberharda Mocka. Zapadło milczenie.

NKJP: Marek Krajewski, Dżuma w Breslau, 2007

Gramatyka

przymiotnik stopniowalny opisowo (bardziej, najbardziej)

formy: niezorientowana; niezorientowaną; niezorientowane; niezorientowanego; niezorientowanej; niezorientowanemu; niezorientowani; niezorientowany; niezorientowanych; niezorientowanym; niezorientowanymi; zorientowana | pokaż wszystkie formy

Pozostały pytania, wątpliwości językowe? A może brakuje Ci czegoś w haśle?
Zobacz, co zyskują użytkownicy pełnej wersji Dobrego słownika.
sprawdź pełną ofertę

Często sprawdzane

  • mariackiMariacki — jaką literą i kiedy?
  • Atacama — Warianty: Atakama czy Atacama?
  • nadaremnieNadaremnie a nadaremno

Ciekawostki

Mogą Cię zainteresować również hasła