wigilia

1. wigilia (dzień przed)

Definicja

wigilia to dzień poprzedzający inny (zwykle świąteczny) dzień

Słownik synonimów tożsame znaczeniowo (zastępcze słowa)
Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • dzień poprzedni; przeddzień
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
— Procesja chyba.
— Misteria raczej — stwierdził Granciszek. — Toć dziś czternasty sierpnia, wigilia Wniebowzięcia Maryi Dziewicy. Jedźmy, jedźmy, panno Doroto. Zobaczmy z bliska.

NKJP: Andrzej Sapkowski, Narrenturm, 2002

ANNA: — No, nie zostałam aktorką, bo państwo policyjne nie pozwoliło, i chwalić Boga, że nie weszłam w to kłębowisko żmij (chociaż raz — miałam już DWADZIEŚCIA LAT, wyobrażasz sobie?! a zamierzałam osiągnąć wszystko, sławę, miłość i w ogóle przedtem, a w wigilię moich dwudziestych urodzin popełnić samobójstwo, żeby nigdy, nigdy, po kres wieczności, nie mieć więcej niż dziewiętnaście! — raz obudziłam się z płaczem, bo we śnie grałam Maszę w Trzech Siostrach, i również we śnie uświadomiłam sobie, że nigdy, nigdy, po kres wieczności jej nie zagram).

NKJP: Anna Bojarska, Maria Bojarska, Siostry B., 1996

  • kolokacje rzeczownikowe prawostronne: (wigilia ___) imienin; rocznicy; uroczystości

2. Wigilia (24 grudnia)

Definicja

Wigilia to dzień poprzedzający święta Bożego Narodzenia, w którym katolicy poszczą, spożywają wspólną kolację i obdarowują się prezentami zwykle złożonymi pod choinką

Poprawna polszczyzna cenne informacje, niespodzianki, haczyki
Jak zapisać słowo wigilia w wyrażeniu ...igilia Bożego Narodzenia? Wigilię opisywaną tutaj zapisujemy wielką literą, a wigilię opisywaną w pierwszym znaczeniu — małą literą. W wyrażeniu ...igilia Bożego Narodzenia następuje zbieg obu znaczeń. Zauważmy jednak, że (...)

Pełną treść widzą tylko abonenci Dobrego słownika.

Zyskaj dostęp do tej i 3640 pozostałych informacji poprawnościowych.
zamów
Słownik synonimów tożsame znaczeniowo (zastępcze słowa)
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
— Myśli pan, że mu wszystko wolno? Ten pański pies lamentował ludzkim głosem.
— Niektóre bydlęta mówią ludzkim głosem na miesiąc przed Wigilią — Mock zapragnął zrzucić sąsiada ze schodów.
— Doprawdy? — Patschkowsky uniósł w zdziwieniu łuki brwi.

NKJP: Marek Krajewski, Koniec świata w Breslau, 2003

Ludzie się boją, ale szydzą lawiną dowcipów: „Dlaczego wprowadzili stan wojenny? Bo nie potrafili wprowadzić stanu przedwojennego”. „Synku — pyta przed Wigilią staruszka milicjanta — czy jesteś z ZOMO? Tak, babciu, z ZOMO. A nie utłukłbyś mi karpia?” Nie wszyscy się boją. Odważnych jest ciągle dużo.

NKJP: Waldemar Kuczyński, Burza nad Wisłą, 1981

  • kolokacje czasownikowe lewostronne: (___ Wigilię) obchodzić; spędzić; wspominać
  • kolokacje przymiotnikowe: postna
  • przymiotnik: wigilijny
  • skarbonka semantyczna: pasterka

2.1. wigilia (przy stole)

Definicja

wigilia to też kolacja w ten dzień

Słownik synonimów tożsame znaczeniowo (zastępcze słowa)
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Ponieważ Pandawid był sam jak palec, rodzice zaprosili go na wigilię, choć matka miała wątpliwości, czy przyjdzie i czy to jest dobry pomysł. Miała do Bernarda ukrytą pretensję, bo choć bardzo lubiła Dawida, jednak tego wigilijnego dnia uważała, że każdy, kto nie należy do rodziny, jest obcy. Matka miała wielki żal, że nie może zaprosić na wigilię nikogo ze swojej familii, że ojciec odciął ją od Schönmythów. Nie mogła przy stole wigilijnym przełamać się opłatkiem z babką Sabiną ani z bratem.

NKJP: Krystyna Kofta, Złodziejka pamięci, 1998

  • kolokacje czasownikowe lewostronne:
    (___ wigilę) przygotować; urządzać; zaprosić na
    (___ wigilii) zasiadać do; zasiąść do
  • kolokacje przymiotnikowe: prawdziwa; rodzinna; staropolska; uroczysta; wspólna
  • przymiotnik: wigilijny
  • skarbonka semantyczna: kutia

3. wigilia (np. w firmie)

Definicja

wigilią nazywa się też spotkanie z drobnym poczęstunkiem zorganizowane przed świętami Bożego Narodzenia dla uczniów, pracowników firmy itp., na którym składa się sobie życzenia

Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
To było tak: rano zapakowała córkę do samochodu i zawiozła ją na klasową wigilię. Mamy upiekły ciasta, dzieci odśpiewały kolędy, ustawiły się do zdjęć przy choince.

Anna Szulc, Newsweek, 7–12.01.2014, numer 2, s. 42

  • kolokacje czasownikowe lewostronne: (___ wigilię) zorganizować
  • kolokacje czasownikowe prawostronne: (wigilia ___) odbyła się
  • kolokacje przymiotnikowe: firmowa; klasowa; klubowa; szkolna
Pozostały pytania, wątpliwości językowe? A może brakuje Ci czegoś w haśle?
Zobacz, co zyskują użytkownicy pełnej wersji Dobrego słownika.
sprawdź pełną ofertę

Często sprawdzane

  • Dalmacja — Kto mieszka w Dalmacji (a kto mieszkał)
  • hipokrytyczny — Poprawność słowa hipokrytyczny
  • takiż — Uwaga na błędne użycie takiż

Ciekawostki

  • Stargard — Stargard był Szczeciński, ale już nie jest
  • Heimwehra — Od jakiej litery... Czyli co słowniki wiedzą lepiej
  • trochę — A kiedyś była trocha

Mogą Cię zainteresować również hasła