w miejscu

1. w miejscu (np. osadzić)

Definicja

mówimy o kimś lub o czymś, że stanęło w miejscu, jeśli chcemy podkreślić gwałtowność tego zatrzymania lub następujący po nim bezruch

Poprawna polszczyzna cenne informacje, niespodzianki, haczyki
Pleonastyczne w miejscu? Opisywana tu i poniżej fraza przysłówkowa ma, jak widać, różnorodne użycie w polszczyźnie. Pomijamy tu na dodatek regularne połączenie przyimka w z rzeczownikiem miejsce (typu stanął w miejscu, w którym wczoraj był wypadek). Jeśli zajmiemy się teraz opisywanym w tym miejscu (!) znaczeniem, to szybko zaobserwujemy zdania, w których

Pełną treść widzą tylko abonenci Dobrego słownika.

Zyskaj dostęp do tej i 4138 pozostałych informacji poprawnościowych.
zamów
Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • jak wryty
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
— Patrol! — krzyknęła.
Tamci stanęli w miejscu. Natychmiast dostrzegli.
— Halt! — wrzasnął dowódca.

NKJP: Andrzej Zbych, Stawka większa niż życie, 1967

Wyjechali na szosę. Reflektory nie mogły sięgnąć końca mroku, kleisty asfalt więził auto i jazda przypominała zły sen, gdy w biegu nic się nie zbliża ani nie oddala. Gacek dociskał do dechy, szybkościomierz stanął w miejscu, ciemność wypluwała domy i na powrót je połykała.

NKJP: Andrzej Stasiuk, Opowieści galicyjskie, 1955

Pozbawiony ciężaru koń poszedł w dziki cwał i byłby uciekł w las, szczęściem Samson zdążył chwycić za wodze i osadzić go w miejscu.

NKJP: Andrzej Sapkowski, Narrenturm, 2002

Wracając z redakcji, Joanna wstąpiła do Marka. Śmiało wkroczyła do ponurego gmachu i dziarsko podeszła do portierni.
— Dokąd? — pytanie portiera zatrzymało ją w miejscu.
— Do doktora B. — odpowiedziała, a portier odszukał jego nazwisko w grubym rejestrze.
— Umówiona? — zapytał, a Joannie jej nie zapowiedziana wizyta nagle wydała się czymś niestosownym.

NKJP: Hanna Samson, Pułapka na motyla, 2000

Gramatyka

frazem przysłówkowy

formy: w miejscu

2. w miejscu (np. tupać)

Definicja

jeśli ktoś lub coś robi w miejscu coś związanego z ruchem, to robi to, nie zmieniając wycinka przestrzeni, na którym się znajduje

Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Niestety, jacht nie może płynąć, gdzie chce, dlatego mam gotową akcję na każdy z możliwych kierunków, z jakiego może pojawić się Niewidzialny.
Jeśli on tak — to my tak, a jeśli on tak — to wtedy my tak. Powtarzam to sobie, usiłując rozgrzać się biegiem w miejscu. Mgła ma to do siebie, że wciska się wszędzie tysiącem lodowatych mokrych łap. Mrozi, przemacza, obezwładnia.

NKJP: Andrzej Urbańczyk, Dziękuję ci, Pacyfiku, 1985

(...) ja zaś przykułem pana X do jednego z metalowych oczek, przez które przechodziła lina do cumowania.
Ochroniarz, który wylądował w wodzie, zaczął płynąć do swojego jachtu. Wyciągnąłem pistolet z ukrycia i strzeliłem. Kazałem mu odpłynąć od jachtu i pływać w miejscu. Zrobił to bez żadnego sprzeciwu.

NKJP: Wiesław Koluch, Z pamiętnika polskiego najemnika, 2000

Gramatyka

frazem przysłówkowy

formy: w miejscu

3. w miejscu (np. utknąć)

Definicja

jeśli coś stoi w miejscu, to nie widać postępów w działaniach z tym związanych

Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Wpatrywał się za to badawczo w twarze wchodzących cudzoziemców. Obcy, jak stwierdziła Lone, miał ciemną skórę o nieco zielonym odcieniu. Ale na policyjnym podwórku ani pierwszego, ani drugiego, ani trzeciego dnia nie było nikogo, kto odpowiadałby temu rysopisowi.
— Do trzech razy sztuka — pomyślał zniechęcony trzydniowym staniem w miejscu. Mógł tylko czekać, aż Lone przetłumaczy nowy raport i, jak zwykle niepewna własnych umiejętności, przyjdzie do niego z prośbą o poradę.

NKJP: Bronisław Świderski, Słowa obcego, 1998

— Ale czy pan może ręczyć za wszystkich jego pracowników?
— Oczywiście, że nie. Ale on naprawdę zna się na ludziach.
— Dobrze. Więc sprawa napadu utknęła w miejscu. Chyba że śmierć Stefaniaka ma z nią coś wspólnego.

NKJP: Michał Bielecki, Dziewczyna z Banku Prowincjonalnego S.A., 1997

Po zakończeniu trasy umówili się z Wackiem w Warszawie, żeby zaplanować kolejny rok. Coraz częściej myśleli o zmianie menedżera. Czuli, że znów drepczą w miejscu, a Just Ptach nie poświęca im wystarczająco dużo czasu. A przynajmniej nie tak dużo, jak by wynikało z pieniędzy, które dzięki nim zarabiał.

NKJP: Mariusz Urbanek, Kisielewscy: Jan August, Zygmunt, Stefan, Wacek, 2006

Sieć słów wyrażenia powiązane z opisywanym (wyrazy pokrewne, kolokacje)
  • kolokacje czasownikowe lewostronne: (___ w miejscu) dreptać; pozostawać; stanąć; tkwić; utknąć
Gramatyka

frazem przysłówkowy

formy: w miejscu

Pozostały wątpliwości? Brakuje czegoś w haśle?
Zobacz, co zyskują abonenci Dobrego słownika.
Sprawdź ofertę

Często sprawdzane

  • chips — Warianty: chipsy czy czipsy?
  • mszał — Od jakiej litery zapisywać
  • zaprzysiąc — Kłopoty z bezokolicznikiem, czyli zaprzysiąc, zaprzysięgnąć i zaprzysiężyć

Ciekawostki

  • podczasPodczas — pisane łącznie
  • podstawczak — Pochodzenie nazwy podstawczaków
  • homonimia — Słychać chrupanie? To żonę zazdrość zżera

Mogą Cię zainteresować również hasła

newsy, porady + e-book