turoń

turoń

Definicja

turoń to kolędnik przebrany za rogate zwierzę, zwykle czarne i włochate — przykryty futrem, jego rekwizytem jest osadzona na kiju kłapiąca szczęka (czasem nałożony na głowę drewniany łeb z taką szczęką) — postać występująca od średniowiecza w obrzędach i widowiskach ludowych w okresie Bożego Narodzenia; turoniem nazywa się też sam ten rekwizyt

Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • rogaty kolędnik
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Przy Barbakanie zebrało się wczoraj 15 grup kolędniczych. Szalały diabły, turonie kłapały paszczami, a aniołki wznosiły oczy do nieba. Kolędnicy nie żałowali gardeł, a trzymający gwiazdy kręcili nimi zapamiętale.

NKJP: Gazeta Krakowska, 2004

Turoń biegał po chacie, płoszył kobiety i dzieci, tańczył i zabawiał domowników. Prowadzący go kolędnik krzyczał: „Obróć się turońku w koło, by było w tym domu wesoło”. Wierzono, że w turoniu skupiają się siły magiczne i może on wpłynąć na przyszłoroczny urodzaj. „Gdzie turoń chodzi / Tam się żytko rodzi / Gdzie jego stopy / Tam będą kopy”.

NKJP: Gazeta Krakowska, 2002

(...) uczestnicy XXIV „Góralskiego Karnawału” zjechali do tej wierchowej miejscowości z dziewięciu województw, nawet z tak odległej od Tatr Suwalszczyzny. Było swojsko, głośno, kolorowo. Od czwartku do niedzieli na głównym bukowiańskim trakcie spotkać można było konie, betlejemskie gwiazdy, wielu brodatych Żydów, kilkadziesiąt kościotrupów z kosami, żołnierzy, cesarzy oraz trzydziestu kilku Trzech Króli, poprzedzanych przez karykaturalne, kudłate turonie.

NKJP: Tygodnik Podhalański, 1996

Weekendowe zajęcia odbywają się w Willi Caro i Zamku Piastowskim. Uczestnicy mają okazję dowiedzieć się np., jak można zrobić turonia, śnieżną kulę czy bibułkowe anioły. Podczas zajęć i warsztatów poznają bliżej świąteczne zwyczaje. Pod okiem etnografa i twórców ludowych z Żywca będą mogli sami wykonać ozdoby na choinkę.

gliwice.gosc.pl, 11.12.2014

Pozostały wątpliwości? Brakuje czegoś w haśle?
Zobacz, co zyskują abonenci Dobrego słownika.
Sprawdź ofertę

Często sprawdzane

  • procent — Procent z liczebnikami ułamkowymi
  • prezbiter — Jak się (nie) odmienia prezbiter
  • dokonywać — Dokonywać obróbki akwatermicznej ceramiki...

Ciekawostki

  • PDF — Pochodzenie nazwy PDF
  • CNN — Pochodzenie słowa CNN
  • kakao — O pochodzeniu wyrazu kakao

Mogą Cię zainteresować również hasła