pardon

1. pardon

Definicja

pardon to przestarzale, dziś książkowo: przebaczenie, darowanie winy lub życia

Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Potem, już nad Chotlą, wyłącznie skok w zarośnięte tatarakiem przybrzeżne bagienko uratował ją przed mieczami Nilfgaardczyków, rąbiących bez litości stłoczonych nad rzeką uciekinierów, nie dających pardonu ani kobietom, ani dzieciom. Milva rzuciła się w wodę i przedostała na drugi brzeg, częściowo brodząc, częściowo płynąc na wznak wśród znoszonych prądem trupów.

NKJP: Andrzej Sapkowski, Chrzest ognia, 1996

Chociaż sojusznicze armie ruszyły do boju nieskładnie, wpadły jednak na przeciwnika z szalonym impetem i wielkim do walki zapałem. Rozgorzał bój okrutny i krwawy , gdyż obie strony stawały z wielką zawziętością i zajadłością, nie dając wrogowi pardonu.

NKJP: Witold Jabłoński, Metamorfozy, 2004

Gramatyka

rzeczownik rodzaj męskorzeczowy odmienny

formy w tabelce: 

formy alfabetycznie: pardon; pardonach; pardonami; pardonem; pardonie; pardonom; pardonów; pardonowi; pardonu; pardony

zgłoś poprawkę

2. bez pardonu (np. ukrócić)

Definicja

jeśli ktoś robi coś bez pardonu, to robi to bezwzględnie, bez litości

Słownik synonimów tożsame znaczeniowo (zastępcze słowa)
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Daję cię pod opiekę inspektorowi Albinowskiemu. Jeżeli skrewisz, to wylatujesz bez pardonu. Rozumiesz?

NKJP: Adam Bahdaj, Wakacje z duchami, 1962

Przy odrobinie dobrej woli można sobie wyobrazić, że przed chwilą zdarzyła się tragiczna morska katastrofa, wśród huku sztormowych fal rozgrywają się sceny iście dantejskie: gromada ogarniętych paniką rozbitków tłoczy się do szalup ratunkowych, przy czym, niestety, zdarza się, że silniejszy wypycha za burtę słabszego, niekiedy wdrapują się na pokład sąsiedniego okrętu, który najwidoczniej jest okrętem korsarskim , bowiem krzepcy marynarze bez pardonu strącają w morze szukających ratunku, raz po raz zrywają się dzikie okrzyki, natychmiast tłumione przez huk sztormowej fali.

NKJP: Marta Tomaszewska, Zorro, załóż okulary!, 2001

Szary z Robotem stali pod mapą i nie kryjąc ekscytacji, rozmawiali o czymś. Przechodzący obok Drogosz zatrzymał się przy nich i bez pardonu wciął się w słowo:
— Mam tylko jedno pytanie, towarzysze, można?

NKJP: Marek Idczak, Słony wiatr, 2007

Rok temu furorę zrobiło nagranie wigilii na rynku w Radomiu — miejska kamera zarejestrowała kobietę, która bez pardonu zabiera z biesiadnego stołu kilka butelek napoju. Internauci ochrzcili ją Chytrą Babą z Radomia i stworzyli serię rysunkowych wariacji z babą w roli głównej.

Agata Jankowska, Wprost, nr 2, 7–12 stycznia 2014, s. 43

Gramatyka

frazem nieodmienny

formy: bez pardonu

zgłoś poprawkę

3. pardon

Definicja

pardon używamy tak, jak słowa przepraszam, zwłaszcza gdy pomyliliśmy się i chcemy sprostować swoją wypowiedź; słowo potoczne

Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Ale oto Skoczek już stoi, Czarny Bliźniak zaś siedzi na ramieniu Kosmy, palcem pokazuje w kierunku sklepu z obuwiem, pardon, salonu obuwniczego, przy którym znajduje się inne zbiegowisko.

NKJP: Marta Tomaszewska, Zorro, załóż okulary!, 2001

A tak, już pamiętam, Matylda zmusiła dziadków, żeby jej kupili to paskudztwo — ojć, pardon — ten przepiękny ptasi zegar na urodziny.

NKJP: Zygmunt Miłoszewski, Domofon, 2005

Ze mną gorzej: jeden reżyser twierdzi, że mam, pardon, cytuję — nie, nie odważę się — ale ja to mam na twarzy, tyle powiem. Idę do lustra prowadzić obserwację.

NKJP: Iwona L. Konieczna, Szarlotka z ogryzków, 2006

Gramatyka

wykrzyknik

formy: pardon

zgłoś poprawkę
Pozostały wątpliwości? Brakuje czegoś w haśle?
Zobacz, co zyskują abonenci Dobrego słownika.
Sprawdź

Często sprawdzane

Ciekawostki

Mogą Cię zainteresować również hasła