glajchszaltować

glajchszaltować

Definicja

jeśli ktoś glajchszaltuje jakieś grupy społeczne, obszary życia społecznego (np. kulturę, oświatę), to w sposób sztuczny i przesadny różnymi regulacjami próbuje likwidować różnego rodzaju różnice, co zwykle wiąże się z ograniczaniem niezależności, wolności, dążeniem do jednego wzorca; słowo ekspresywne, nacechowane negatywnie, zwykle używane w publicystyce

Poprawna polszczyzna cenne informacje, niespodzianki, haczyki
Trudne, więc upraszczamy Nie ma rady. Jeśli chcemy użyć tego właśnie barwnego wyrazu oznaczającego ujednolicanie w jakiś taki — stereotypowo — bezduszny niemiecki sposób, musimy to

Pełną treść widzą tylko abonenci Dobrego słownika.

Zyskaj dostęp do tej i 4231 pozostałych informacji poprawnościowych.
zamów
Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • ujednolicać; urawniłowka; zacierać; zrównywać
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Dzisiejszy świat należy do jednej cywilizacji. Na całej kuli ziemskiej są te same telewizory, te same radia, te same reklamy coca-coli czy te same samochody. Wszystko jest połączone systemami telekomunikacyjnymi czy liniami lotniczymi.
Ta wspólna cywilizacja w znacznym stopniu glajchszaltuje nasz świat. Przez całe tysiąclecia ludzkość żyła bowiem w odizolowanych kulturach, które między sobą mało się stykały, dzięki czemu chroniły własną tożsamość. Obecnie zaczynają się bronić przed glajchszaltującym działaniem globalnej cywilizacji. Obserwujemy na przykład konfrontację świata islamskiego z chrześcijańskim, widzimy, co się dzieje w Indiach, widzimy, w jaki sposób Europa odnosi się do ludzi z innych kultur, ras czy obszarów cywilizacyjnych.

NKJP: Adam Michnik w Gazecie Wyborczej, 1993

Prawdopodobnie jest to reakcja na okres stalinizmu, podczas którego wszystko glajchszaltowano, bezceremonialnie negowano różnice narodowe. Teraz nareszcie wszystkie państwa bloku mogą wykazać, że są samodzielne.

Mieczysław F. Rakowski, Dzienniki polityczne 1963–1966, 1999

Gramatyka

czasownik aspekt niedokonany przechodni

formy alfabetycznie: glajchszaltować; glajchszaltował; glajchszaltowała; glajchszaltowałaby; glajchszaltowałabym; glajchszaltowałabyś; glajchszaltowałam; glajchszaltowałaś; glajchszaltowałby; glajchszaltowałbym; glajchszaltowałbyś; glajchszaltowałem | pokaż wszystkie formy

Pozostały wątpliwości? Brakuje czegoś w haśle?
Zobacz, co zyskują abonenci Dobrego słownika.
Sprawdź ofertę

Często sprawdzane

  • powinien — Powinniśmy coś napisać o odmianie
  • owies — Co to za forma owsu? Czyli jak się (nie) odmienia owies
  • bilard — Odmiana: bilardu czy bilarda?

Ciekawostki

Mogą Cię zainteresować również hasła

newsy, porady + e-book