dziesiątka

1. dziesiątka (np. osób)

Definicja

dziesiątka (czegoś) to grupa licząca dziesięć elementów

Poprawna polszczyzna cenne informacje, niespodzianki, haczyki
O formie dziesiątek Forma dziesiątek ma dwa znaczenia i trzy użycia. W pierwszym znaczeniu, dziś już przestarzałym, jest równoważna

Pełną treść widzą tylko abonenci Dobrego słownika.

Zyskaj dostęp do tej i 4070 pozostałych informacji poprawnościowych.
zamów
Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • dziesięć

2. dziesiątki (np. osób)

Definicja

dziesiątki czegoś to duża liczba tego, co najmniej kilkadziesiąt

Poprawna polszczyzna cenne informacje, niespodzianki, haczyki
Dziesiątek czy dziesiątków (i o składni) Wyraz dziesiątki (tylko w liczbie mnogiej!) odmienia się jak rzeczownik, składniowo może jednak być rzeczownikiem albo liczebnikiem nieokreślonym (zaimkiem liczebnym nieokreślonym) — tu jednak pod pewnymi warunkami. Co ważne, nie jest to tylko ciekawostka gramatyczna, przekłada się bowiem na alternatywną składnię.

Zacznijmy od następujących przykładów:

Pełną treść widzą tylko abonenci Dobrego słownika.

Zyskaj dostęp do tej i 4070 pozostałych informacji poprawnościowych.
zamów
Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • mnóstwo; setki; sporo; wiele
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Są pary, które przez dziesiątki lat są blisko, trzymają się za ręce, wciąż siebie ciekawi, lubią ze sobą być i rozmawiać. Jak utrzymać intymność tak długo?

Eugenia Mandal, Charaktery, nr 10, 2014, s. 25

Co się stało, gdzie może być tamten? Rozglądam się przez chwilę. Tak jak kiedyś, gdy wchodziłam i szukałam go oczami wśród dziesiątków sztalug, które kolekcjonował. Stoi przy jednej z nich w przeciwległym kącie. Maluje. Nie widzi mnie.

NKJP: Krystyna Kofta, Złodziejka pamięci, 1998

3. dziesiątka (np. tramwaj)

Definicja

dziesiątka to coś oznaczonego liczbą 10 (np. tramwaj), mającego rozmiary określone tą liczbą (np. kaliber) albo zajmującego dziesiąte miejsce w jakimś układzie (np. pokój)

4. strzał w dziesiątkę

Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Założyłem go z konieczności, bo w świadomości tysięcy ludzi Kominek IN był niepoważnym blogiem o relacjach damsko-męskich, a ja na gwałt potrzebowałem zmienić swój wizerunek. Nie mogłem tego zrobić mieszając tematykę poważną i niepoważną. Założenie drugiego bloga okazało się strzałem w dziesiątkę i jestem absolutnie przekonany, że gdybym tego nie zrobił, ty byś nigdy nie przeczytał tej książki, a ja wciąż byłbym jednym z tych brzydkich kaczątek blogosfery, które wszyscy czytają, ale nikt się do tego nie przyznaje.

Tomek Tomczyk, Bloger, 2012, s. 40

Gramatyka

frazem rzeczownikowy rodzaj męskorzeczowy odmienny

 Odmiana w przyjaznej postaci — zyskaj pełny dostęp

formy alfabetycznie: strzale w dziesiątkę; strzałach w dziesiątkę; strzałami w dziesiątkę; strzałem w dziesiątkę; strzałom w dziesiątkę; strzałowi w dziesiątkę; strzałów w dziesiątkę; strzału w dziesiątkę; strzały w dziesiątkę; strzał w dziesiątkę

Pozostały wątpliwości? Brakuje czegoś w haśle?
Zobacz, co zyskują abonenci Dobrego słownika.
Sprawdź ofertę

Często sprawdzane

  • posolić — Odmiana: posól czy posol?
  • potrafić — Podmiot nieosobowy z czasownikiem potrafić
  • opielićOpleć czy opielić i o odmianie

Ciekawostki

  • jazz — O usilnym polszczeniu jazzu i słów pochodnych
  • porubstwo — Pochodzenie i ortografia
  • cepelin — Pochodzenie słowa cepelin

Mogą Cię zainteresować również hasła

newsy, porady + e-book