dech

1. dech

Definicja

dech to wciąganie powietrza do płuc i jego wypuszczanie lub samo to powietrze wciągane do płuc

Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • oddech; oddychanie; powietrze; tchnienie; tlen
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Pielęgniarka weszła do łazienki. Anwaldt zdecydował się wobec tego na przerwanie palenia i wyrzucił papierosa do kominka. Spojrzał wyczekująco na księdza.
— Drogi panie, pielęgniarka pańskiego przyjaciela zadzwoniła dzisiaj do mnie i poprosiła o ostatnie sakramenty dla chorego — ksiądz Cupaiuolo nabrał tchu i pewności siebie. — Jak pan z pewnością wie, należy do nich także sakrament spowiedzi świętej.

NKJP: Marek Krajewski, Koniec świata w Breslau, 2003

2. co tchu

Definicja

jeśli ktoś biegnie co tchu, to biegnie najszybciej, jak tylko jest w stanie

Wariant
  • (rzadziej) ile tchu
Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • pospiesznie; prędko; szybko; w mig
  • potocznie:na jednej nodze; w te pędy
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Wszyscy biegli w kierunku wachlarza łuny, który ogarnął już pół nieba i łopotał sczerniałą żółcią. Po drugiej stronie miasta świt, jakby obudzony eksplozją, wytrzeszczył oczy. Zygmunta ogarnęło nieprzyjemne przeczucie, że to wszystko ma swój wspólny mianownik, łączy się w całość. (...) Razem z innymi biegł co tchu, scyzoryk schował do kieszeni. (...) Mijały ich strażackie wozy, karetki pogotowia, policyjne auta — jakby żywioł zniszczenia dotknął całe Zatorze. I ten żar bijący z daleka, niesiony wiatrem.

NKJP: Mariusz Sieniewicz, Czwarte niebo, 2003

  • kolokacje czasownikowe lewostronne: biec; pędzić; pobiec; popędzić
Gramatyka

frazem przysłówkowy

formy: co tchu; ile tchu

3. z zapartym tchem

Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Pewnego dnia, wertując Turgieniewa, zauważyłem w spisie rzeczy tytuł noweli „Pierwsza miłość”. Czytałem ją z zapartym tchem i natychmiast utożsamiłem siebie z małym bohaterem tego opowiadania.

Jan Brzechwa, Gdy owoc dojrzewa, 1958

Gramatyka

frazem przysłówkowy

formy: z zapartym tchem

4. jednym tchem

Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Dlatego zaskoczony Churchill nie mógł zaprotestować przeciwko niefortunnemu oświadczeniu prezydenta. Co gorsza, słowa o bezwarunkowej kapitulacji odnosiły się nie tylko do Niemiec. Prezydent jednym tchem wymienił Japonię i Włochy, co jeszcze bardziej nie zgadzało się z planami Churchilla, który myślał o inwazji na Włochy.

Bogusław Wołoszański, Tajna wojna Hitlera, 1997

Gramatyka

frazem przysłówkowy

formy: jednym tchem

Pozostały pytania, wątpliwości językowe? A może brakuje Ci czegoś w haśle?
Zobacz, co zyskują użytkownicy pełnej wersji Dobrego słownika.
sprawdź pełną ofertę

Często sprawdzane

Ciekawostki

  • hipertekstHipertekst a hypertekst i wyrazy pochodne
  • Australia — Pochodzenie nazwy Australia
  • Sapieha — Celownik od Sapieha od XVII do XVIII wieku (prawda niespodziana)

Mogą Cię zainteresować również hasła