Kompendium dobrej polszczyzny

Reguła: 262. razem, osobno czy z łącznikiem: nie + przymiotnik

Spis treści:

1. Główna zasada

Zasadniczo przeczące nie z przymiotnikami piszemy łącznie. Na przykład

niedomowy,

nieposelska,

nieciężarne,

nieszybcy.

2. Pisownia rozdzielna

Od powyższej zasady istnieje kilka odstępstw. Otóż nie piszemy rozdzielnie:

3. Pisownia z łącznikiem

Inaczej, bo z łącznikiem, zapisujemy nie wtedy, gdy

4. Pisownia z przymiotnikami złożonymi

5. Pisownia z liczebnikami porządkowymi

Polecamy też obszerną analizę w haśle niejedyny.

6. Jeszcze o nie najlepszym

7. Pisownia z przymiotnikami zaczynającymi się na nie

W Dobrym słowniku z reguły podajemy wśród form przymiotnika również formy zaprzeczone (pisane łącznie z nie), choć użycie niektórych w tekstach może być hipotetyczne. Notujemy więc również zanegowane formy takich przymiotników, które zaczynają się wprawdzie na nie-, ale nie ma ono nic wspólnego w nich z przeczeniem. Podajemy zatem

  • dla niebieski formy nieniebieski, nieniebieska itd.
  • dla niedzielny formy nieniedzielny, nieniedzielna itd.
  • dla niemiecki formy nieniemiecki, nieniemiecka itd.

Są to formy rzadkie w tekstach, ale się zdarzają:

Alexander Kissler, autor wspomnianej książki o papieżu i jego trudnej ojczyźnie, zagląda do zakamarków niemieckiej duszy. Ujrzał tam „rosnące od dziesiątków lat pragnienie, aby mieć swojego Dobrego Niemca, tak reprezentującego swoją ojczyznę, jak się ona sama, zwłaszcza po zjednoczeniu, chętnie widzi: szarmancko, sprawnie, wielojęzycznie. Powinien to być możliwie nieniemiecki Niemiec, który właśnie dlatego mógłby być utożsamiany z wyidealizowanym obrazem jego ojczyzny. Tymczasem kardynał Ratzinger zerwał z tym wymarzonym autoportretem rodaków.

Nie dodajemy jednak w Dobrym słowniku nie- do słów, które

Całą treść widzą tylko użytkownicy pełnej wersji Dobrego słownika.

Zyskaj pełny dostęp do tej i 362 pozostałych reguł.

zamów