Kompendium dobrej polszczyzny

Reguła: 211. odmiana skrótowców: zakończone na -A w pełnym dostępie dla każdego

Skrótowce te bez problemu odmieniamy w mowie, mówimy na przykład o [zakupach w ikei] czy [decyzji uefy]. Z zapisem takiej odmienionej formy jest już jednak problem. Najczęściej w uzusie stosuje się zapis z pierwszą wielką literą, a pozostałymi małymi, co zalecamy, np.
rozmawiali o Abbie, kupił to w Ikei.
W różnych słownikach i zasadach pisowni można spotkać zapisy typu:
ABBA, ABB-ę, ABB-ie,
rozmawiali o ABB-ie, kupił to w IKE-i,
ale faktycznie są one bardzo rzadko stosowane, zapewne dlatego, że zbytnio ingerują w postać graficzną nazwy. Wprawdzie w zapisie Ikei też mamy zmianę postaci graficznej, ale zachodzi ona na poziomie formy podstawowej: IKEA → Ikea, a dalsze zapisy odmiany już nie dziwią. Natomiast w zapisie IKE-i fragment napisany wielkimi literami wydaje się zbytnio urwany, nazwa traci swoją integralność (zamiast końcowej litery A, będącej przecież oryginalnie skróceniem jakiegoś wyrazu, pojawia się polska końcówka, zapisana małymi literami i po dywizie). Takie zapisy można stosować, są one poprawne, ale ponieważ są bardzo rzadko używane, to nie podajemy ich w tabelkach odmiany.
Czasami zresztą przy zapisie odmiany z użyciem dywizu zachodzi dodatkowy problem zapisu w miejscowniku:
BAFTA, BAFT-ę, BAFT-ą, ale... o Bafcie,
czyli otrzymujemy formę identyczną z zalecanym przez nas sposobem zapisu. Choć dla tego akurat skrótowca formy odmiany i tak są dość rzadkie, ponieważ faktycznie w tekstach zwykle nie jest on odmieniany.

Uwaga 1: dość często też omawiane skrótowce nie są odmieniane. Uwzględniamy to odpowiednio w konkretnych hasłach, w nich należy sprawdzać szczegóły. Nawet jeśli w danym haśle zaznaczona jest nieodmienność, zawsze możemy zapisać w tekście formę odmienioną (np. FIBA jest nieodmienna, gdyż tak występuje w tekstach, nic nie stoi jednak na przeszkodzie, by pisać o Fibie).
Uwaga 2: należy wybrać dany sposób zapisu i w jednym tekście się go trzymać. Można jednak zapisywać formę podstawową (mianownikową) dużymi literami (np. ABBA), a formy odmiany zapisywać w zmienionym co do wielkości liter zapisie (np. Abbę).
Uwaga 3: czasem można spotkać się z zapisami odmiany typu ABBĘ, BAFTY — nie zalecamy ich.
To tylko próbka tego, do czego dostęp mają
użytkownicy pełnej wersji Dobrego słownika.

Zyskaj dostęp do wszystkich 332 reguł językowych.

zamów