wieńczyć

1. wieńczyć (np. wysiłki)

Definicja

jeśli wieńczymy jakieś dzieło, pracę, wysiłki czymś albo jeśli coś wieńczy je, to jest końcową i najistotniejszą ich częścią lub pomyślnym skutkiem; słowo książkowe

Poprawna polszczyzna cenne informacje, niespodzianki, haczyki
Koniec wieńczy dzieło, ale jakie? Jeśli jakieś zdarzenie wieńczy jakiś proces, to jest jego pomyślnym końcem, np.

(...) rozpoczął studia na Politechnice Lwowskiej. Kontynuował je później w Wiedniu, wieńcząc ostatecznie w 1903 r. dyplomem inżyniera budowy dróg i mostów. (NKJP: Tygodnik Podhalański, nr 2 ,1996)

Niepoprawne są zatem zdania, w których

Pełną treść widzą tylko abonenci Dobrego słownika.

Zyskaj dostęp do tej i 2931 pozostałych informacji poprawnościowych.
zamów
Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • doprowadzać do końca; finalizować; kończyć; uświetniać; zamykać
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Bo czyż koniec drogi twórczej jest nieunikniony? Czy ukończenie powieści, obrazu, projektu architektonicznego, cyklu szkolenia lub wejście na trudny szczyt nową drogą muszą stanowić finał działalności pisarza, malarza, architekta, nauczyciela lub alpinisty? Owszem, kończą pewien etap pracy, wieńczą trud i wysiłek, pozwalają się nasycić radością zaspokojonej potrzeby. Nie mija jednak zwykle wiele czasu, a już pisarz zasiada do nowej powieści lub zmienia gotową, malarz zaczyna gruntować nowe płótno (...)

NKJP: Krzysztof J. Szmidt, Elementarz twórczego życia, 1994

Wydarzeniem dnia w naszym kalendarzu politycznym są obecnie wybory do rad narodowych pierwsze po reformie administracji terenowej, dokonanej bez mała trzy lata temu. Te wybory niejako wieńczą ową historyczną reformę.

NKJP: Kultura, nr 6, 1978

W 1978 roku zaplanowali też kolejną turę po Polsce, którą wieńczył wielki koncert jubileuszowy (duetowi biło właśnie piętnastolecie istnienia) 4 czerwca w pałacu wilanowskim. Była cała Warszawa.

NKJP: Mariusz Urbanek, Kisielewscy: Jan August, Zygmunt, Stefan, Wacek, 2006

Gramatyka

czasownik aspekt niedokonany

formy: niewieńcząca; niewieńczącą; niewieńczące; niewieńczącego; niewieńczącej; niewieńczącemu; niewieńczący; niewieńczących; niewieńczącym; niewieńczącymi; niewieńczeni; niewieńczenia | pokaż wszystkie formy

2. wieńczyć (np. wieżę)

Definicja

jeśli jakaś rzecz wieńczy coś, to jest tego najwyższą częścią, często stanowiącą ozdobę tego; słowo książkowe

Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • dekorować; stanowić szczyt; stanowić zakończenie; upiększać; zamykać; zdobić
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Reprezentacyjna sala pałacu została usytuowana w narożu południowo-zachodnim na piętrze. Ściany jej podzielono malowanymi kolumnami korynckimi, podtrzymującymi takież iluzjonistyczne belkowanie z ozdobnymi fryzami, na którym opiera się malowana już na fasecie tralkowa balustrada. Cokoły balustrady wieńczą wazy z kwiatami. Na suficie wyobrażono putta w obłokach.

NKJP: Maria Irena Kwiatkowska, Marek Kwiatkowski, Krzysztof Wesołowski, Znane i nieznane. Rezydencje, ludzie, wydarzenia, 2001

Odbudowano ją niemal w niezmienionym kształcie, podwyższając jednak o 17 m do wysokości 105,3 m. Mistrzowsko odtworzono wszystkie elementy dekoracyjne wieży, dodając jedynie rzeźbę paulińskiego kruka z chlebem w dziobie, wieńczącą iglicę.

NKJP: Ryszard Henryk Bochenek, Twierdza Jasna Góra, 1997

Odwrócił się i stanął oko w oko ze zwierzęciem, które przerastało go wzrostem. Ujrzał wpatrzone w siebie ogromne, brązowe oczy otoczone gęstymi rzęsami, długi pysk okryty połyskującą sierścią i miękkie nozdrza. Głowę wieńczyły szerokie i rozgałęzione rogi. Zrozumiał, że ma przed sobą antylopę, co prawda innego rodzaju niż te ze starego lądu. Po raz pierwszy widział to zwierzę żywe z tak bliska, cofnął się pospiesznie, ale nie była to dzika zwierzyna.

NKJP: Maciej Kuczyński, Atlantyda, wyspa ognia, 1967

Gramatyka

czasownik aspekt niedokonany

formy: niewieńcząca; niewieńczącą; niewieńczące; niewieńczącego; niewieńczącej; niewieńczącemu; niewieńczący; niewieńczących; niewieńczącym; niewieńczącymi; niewieńczeni; niewieńczenia | pokaż wszystkie formy

3. wieńczyć (np. zwycięzcę)

Definicja

jeśli ktoś wieńczy kogoś lub wieńczy mu czymś głowę, skroń itp., to odznacza go lub nagradza, wkładając mu to na głowę; słowo książkowe

Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • dekorować; nakładać; opasywać; ozdabiać; przystrajać; wkładać
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Zawody dobiegały końca. Zwycięzców ustawiono w jednym szeregu. Zaraz zbliżył się do nich Spartakus, by wieńczyć każdego gałązką oliwną. Kalias zaczerpnął szerokim wdechem powietrze. Co za cudowny dzień! Jakże ucieszy się matka i Sara! Jakie będą z niego dumne! Spartakus wieńczył chłopców uśmiechając się życzliwie, ale głęboka troska i chmura legła mu między brwiami. Tłum wiwatował na cześć zwycięzców. Niejeden ze starych Greków miał łzy w oczach — oto tu, na obcej ziemi, odżyła pamięć Olimpiady i wcieliła się w czyn.

NKJP: Halina Rudnicka, Uczniowie Spartakusa, 1951

Księżniczka bawiła się wesoło i ochoczo. Wieńczyła kwiatami skronie zwycięzców w turniejach, lecz serce jej nie uderzyło żywiej do żadnego z rycerzy.

NKJP: Hanna Kostyrko, Klechdy domowe, 1960

Gramatyka

czasownik aspekt niedokonany

formy: niewieńcząca; niewieńczącą; niewieńczące; niewieńczącego; niewieńczącej; niewieńczącemu; niewieńczący; niewieńczących; niewieńczącym; niewieńczącymi; niewieńczeni; niewieńczenia | pokaż wszystkie formy

Pozostały pytania, wątpliwości językowe? A może brakuje Ci czegoś w haśle?
Zobacz, co zyskują użytkownicy pełnej wersji Dobrego słownika.
sprawdź pełną ofertę

Często sprawdzane

  • pod warunkiem — Gdzie postawić przecinek przy pod warunkiem że
  • udrażniać — Warianty: udrażniać czy udrożniać?
  • kufel — Odmiana: kufli czy kuflów?

Ciekawostki

Mogą Cię zainteresować również hasła