dawny

1. dawny (czasowo)

Reguły reguły językowe, zasady pisowni (nowe opracowanie z komentarzami)
  • Pisownia nie w stopniowaniu zgodnie ze zmianami ortograficznymi wprowadzonymi przez RJP od 2026 roku 373. pisownia razem, osobno, z łącznikiem (IV): nie + przymiotnik
Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • anachroniczny; antyczny; niedzisiejszy; przebrzmiały; przedwieczny; starodawny; staroświecki; starożytny; zamierzchły; zapóźniony; zaśniedziały; zdezaktualizowany
Słownik antonimów przeciwstawne znaczeniowo
  • aktualny; dzisiejszy; obecny; teraźniejszy; współczesny
Gramatyka

przymiotnik; stopniowalny syntetycznie (...-szy, naj-...-szy)

formy alfabetycznie: dawna; dawną; dawne; dawnego; dawnej; dawnemu; dawni; dawniejsi; dawniejsza; dawniejszą; dawniejsze; dawniejszego | pokaż wszystkie formy

formy alfabetycznie: dawna; dawną; dawne; dawnego; dawnej; dawnemu; dawni; dawniejsi; dawniejsza; dawniejszą; dawniejsze; dawniejszego; dawniejszej; dawniejszemu; dawniejszy; dawniejszych; dawniejszym; dawniejszymi; dawny; dawnych; dawnym; dawnymi; najdawniejsi; najdawniejsza; najdawniejszą; najdawniejsze; najdawniejszego; najdawniejszej; najdawniejszemu; najdawniejszy; najdawniejszych; najdawniejszym; najdawniejszymi formy zaprzeczone: niedawna; niedawną; niedawne; niedawnego; niedawnej; niedawnemu; niedawni; niedawniejsi; niedawniejsza; niedawniejszą; niedawniejsze; niedawniejszego; niedawniejszej; niedawniejszemu; niedawniejszy; niedawniejszych; niedawniejszym; niedawniejszymi; niedawny; niedawnych; niedawnym; niedawnymi; nienajdawniejsi; nienajdawniejsza; nienajdawniejszą; nienajdawniejsze; nienajdawniejszego; nienajdawniejszej; nienajdawniejszemu; nienajdawniejszy; nienajdawniejszych; nienajdawniejszym; nienajdawniejszymi | zwiń

zgłoś poprawkę

 1.1. dawność (w czasie)

Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Mniej więcej od wieku XVIII posiadanie podwójnego nazwiska zaczęto uważać za oznakę dawności i szlachetności rodu i ci, którzy mieli nazwiska pojedyncze, dorabiali człon drugi, najczęściej przez tłumaczenie.

Witold Cienkowski, Tajemnice imion własnych, 1992, s. 110

Gramatyka

rzeczownik rodzaj żeński odmienny

formy alfabetycznie: dawność; dawności; dawnością; dawnościach; dawnościami; dawnościom

zgłoś poprawkę

 1.2. po dawnemu

Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Aleksandrow zerwał się z ławki, a ja za nim.
— A więc wy dwaj? No dobrze, podajcie sobie ręce i żyjcie odtąd w zgodzie.
Uścisnęliśmy sobie dłonie i zdawało się, że wszystko pójdzie po dawnemu. Tymczasem w dalszym ciągu nie mogliśmy przezwyciężyć dzielącej nas zapory milczenia. Nie wiedzieliśmy, jak zacząć. I znów upływały dni i tygodnie, a my uparcie odwracaliśmy oczy i nie odzywaliśmy się do siebie.

Jan Brzechwa, Gdy owoc dojrzewa, 1958

Gramatyka

frazem przysłówkowy

formy: po dawnemu

zgłoś poprawkę

2. dawny (długo trwający)

Słownik synonimów tożsame znaczeniowo (zastępcze słowa)
  • stary
Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • odwieczny
Gramatyka

przymiotnik niestopniowalny

formy alfabetycznie: dawna; dawną; dawne; dawnego; dawnej; dawnemu; dawni; dawny; dawnych; dawnym; dawnymi formy zaprzeczone: niedawna; niedawną; niedawne; niedawnego; niedawnej; niedawnemu; niedawni; niedawny; niedawnych; niedawnym; niedawnymi

zgłoś poprawkę

3. dawny (np. adres)

Reguły reguły językowe, zasady pisowni (nowe opracowanie z komentarzami)
  • Pisownia nie w stopniowaniu zgodnie ze zmianami ortograficznymi wprowadzonymi przez RJP od 2026 roku 373. pisownia razem, osobno, z łącznikiem (IV): nie + przymiotnik
Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • dotychczasowy; poprzedni; przeszły; stary; uprzedni; wcześniejszy
Słownik antonimów przeciwstawne znaczeniowo
  • aktualny; inny; nowy; obecny; odmieniony; zmieniony
Gramatyka

przymiotnik; stopniowalny syntetycznie (...-szy, naj-...-szy)

formy alfabetycznie: dawna; dawną; dawne; dawnego; dawnej; dawnemu; dawni; dawniejsi; dawniejsza; dawniejszą; dawniejsze; dawniejszego | pokaż wszystkie formy

formy alfabetycznie: dawna; dawną; dawne; dawnego; dawnej; dawnemu; dawni; dawniejsi; dawniejsza; dawniejszą; dawniejsze; dawniejszego; dawniejszej; dawniejszemu; dawniejszy; dawniejszych; dawniejszym; dawniejszymi; dawny; dawnych; dawnym; dawnymi; najdawniejsi; najdawniejsza; najdawniejszą; najdawniejsze; najdawniejszego; najdawniejszej; najdawniejszemu; najdawniejszy; najdawniejszych; najdawniejszym; najdawniejszymi formy zaprzeczone: niedawna; niedawną; niedawne; niedawnego; niedawnej; niedawnemu; niedawni; niedawniejsi; niedawniejsza; niedawniejszą; niedawniejsze; niedawniejszego; niedawniejszej; niedawniejszemu; niedawniejszy; niedawniejszych; niedawniejszym; niedawniejszymi; niedawny; niedawnych; niedawnym; niedawnymi; nienajdawniejsi; nienajdawniejsza; nienajdawniejszą; nienajdawniejsze; nienajdawniejszego; nienajdawniejszej; nienajdawniejszemu; nienajdawniejszy; nienajdawniejszych; nienajdawniejszym; nienajdawniejszymi | zwiń

zgłoś poprawkę

4. dawny (pierwotny)

Słownik synonimów tożsame znaczeniowo (zastępcze słowa)
  • były
Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • miniony; niegdysiejszy; ówczesny; pierwotny
  • potocznie:eks
Gramatyka

przymiotnik niestopniowalny

formy alfabetycznie: dawna; dawną; dawne; dawnego; dawnej; dawnemu; dawni; dawny; dawnych; dawnym; dawnymi formy zaprzeczone: niedawna; niedawną; niedawne; niedawnego; niedawnej; niedawnemu; niedawni; niedawny; niedawnych; niedawnym; niedawnymi

zgłoś poprawkę
Pozostały wątpliwości? Brakuje czegoś w haśle?
Zobacz, co zyskują abonenci Dobrego słownika.
Sprawdź

Często sprawdzane

Ciekawostki

  • huncwot — Od wulgaryzmu do Harry'ego Pottera
  • cyfra arabska — Może faktycznie są trochę indyjskie
  • oględziny — Oględziny zwłok AD 1860 to...

Mogą Cię zainteresować również hasła