Reguła nr 381 w Kompendium dobrej polszczyzny

381 Dwa przymiotniki
szyk

Kwestię interpunkcji przy zestawianiu dwóch (i więcej) przymiotników opisujemy szeroko w regule interpunkcja: dwa przymiotniki (na rozkopanej, mokrej ziemi). Zacytujmy jej fragment, ponieważ ma on związek z szykiem:

Zasady przedstawione powyżej w praktyce natrafiają na znaczne trudności, ponieważ kryterium jednorodności jest mało wyraziste. Dlatego bardzo istotne jest, żeby od razu podkreślić, że w wielu przypadkach to piszący decyduje o tym, jak chce ustrukturyzować treść zdania czy danych połączeń. I to od tego będzie zależało, czy postawi przecinek, czy tego nie zrobi. Nikt inny za niego tego nie rozstrzygnie.

Zobaczmy przykłady. W typowym połączeniu
(9) niski, niebieski domek
postawimy przecinek. Jeśli jednak kontekst były następujący
(10) Tam są same niebieskie domki. Mieszkamy w niskim niebieskim domku.
(11) Tam są same niskie domki. Mieszkamy w niebieskim niskim domku.
wtedy przecinek pominiemy, ponieważ chodzi o niski z niebieskich domków (10) lub niebieski z niskich domków (11).

Oczywiście to interpunkcja wynika z jakiejś logiki językowej, a nie odwrotnie, niemniej można zauważyć, że przymiotniki rozdzielane przecinkami, jako równorzędne, można generalnie zapisywać w szyku dowolnym. Jeśli weźmiemy przykład z „Wielkiego słownika poprawnej polszczyzny” pod red. A. Markowskiego (2012) z hasła przydawka, to zauważymy, że przymiotniki porozdzielane przecinkami możemy zapisać w całkiem dowolnej kolejności (a zatem możliwości mamy sześć): „Filigranowa, długowłosa, niebieskooka modelka prezentowała suknię ślubną”.

W niektórych poradnikach kolejność przymiotników czy przydawek warunkuje się taką oto „regułą”, że bliżej wyrazu określanego stoją
Całą treść widzą tylko użytkownicy pełnej wersji Dobrego słownika.
Zyskaj pełny dostęp do tej i 383 pozostałych reguł.
zamów
newsy, porady + e-book