monopol

1. monopol (ekonomia)
Definicja

monopol to sytuacja w gospodarce, gdy jedna osoba, przedsiębiorstwo, grupa przedsiębiorstw lub państwo mają wyłączność na produkcję, dystrybucję lub sprzedaż jakichś towarów lub usług; monopol może wynikać z przyczyn naturalnych (np. posiadanie jedynej w kraju kopalni jakiegoś metalu), prawnych (np. państwowe zakazy lub licencje) lub dominacyjnych (np. upadek konkurencji)

Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • dominacja; wyłączność
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Paweł Buszman ze swoją siecią klinik AHP przełamał monopol państwowych szpitali.

(Forbes, 09/2013, s. 54)

2. monopol (w życiu)
Definicja

jeśli ktoś lub coś ma monopol na coś, to ma wyłączne prawo do tego

Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • dominacja; wyłączność
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Nie ma powodu wątpić, że wśród Franków istniała polityczna i majątkowa elita złożona z możnych rodów, które mniej lub bardziej skutecznie pretendowały do faktycznego monopolu na sprawowanie najwyższych godności w państwie. Członkom tych rodów nie przysługiwały jednak z racji urodzenia większe prawa niż pozostałym wolnym współplemieńcom.

(NKJP: Karol Modzelewski, Barbarzyńska Europa, 2004)

3. monopol (np. na prawdę)
Definicja

mówimy, że jakieś osoby lub instytucje mają monopol na coś, jeśli zachowują się lub działają w taki sposób, jakby miały do tego wyłączne prawo; słowo używane często z zabarwieniem negatywnym

Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • wyłączność
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
A.M.: (...) Dla Kościoła okazaliśmy się w pewnym sensie bardziej kłopotliwi niż komuna. Bo komunę uważano za „dopust Boży”, który trzeba było znieść. Ale nas nie było powodu znosić. My tylko robiliśmy bałagan.
J.T.: Dla Kościoła, który — jak wiadomo — ma monopol na cnotę, byliście za cnotliwi. Dla komunistów, którzy mieli monopol na obronę robotników, byliście zbyt lewicowi.

(NKJP: Adam Michnik, Józef Tischner, Jacek Żakowski, Między Panem a Plebanem, 1995)

4. monopol (gra)
Definicja

monopolem nazywa się potocznie każdą grę planszową podobną do Monopoly

Poprawna polszczyzna cenne informacje, niespodzianki, haczyki
Monopol na ortografię Monopoly doczekała się tysięcy wersji (czy też „edycji” — polskie wersje zwykle takie słowo mają na pudełku), ale wszystkie

Pełną treść widzą tylko abonenci Dobrego słownika.

Zyskaj dostęp do tej i 2579 pozostałych informacji poprawnościowych.

zamów
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Każdy rodzic wie, że ten moment nadejdzie prędzej czy później. Że wszystkie radości płynące z wychowywania małego człowieka są tylko złudnym preludium do tego strasznego wieczoru, gdy nasza pociecha przyjdzie i, siadając nam na kolanach, zada pytanie o jedną z dwóch wstydliwych przyjemności świata dorosłych, od których — tak długo, jak to tylko będzie możliwe — chcielibyśmy ją chronić.
(...) Pytanie drugie, które nie może nie paść w czasach, gdy nawet niemowlęta badawczo przyglądają się mrugającym bankomatom, a ich starsi o parę lat koledzy na kinderbalach pasjami „tłuką” w monopol, brzmi: „Po co są pieniądze?” lub w wersji dalej idącej: „Kiedy wreszcie dasz mi kieszonkowe?”.

(NKJP: Ozon, nr 7, 2005)

5. monopol (sklep)
Definicja

monopol to potocznie sklep z napojami alkoholowymi

Słownik synonimów tożsame znaczeniowo (zastępcze słowa)
Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • potocznie: alkoholowy
Pozostały pytania, wątpliwości językowe? A może brakuje Ci czegoś w haśle?

Zobacz, co zyskują użytkownicy pełnej wersji Dobrego słownika.

sprawdż pełną ofertę

Często sprawdzane

  • egzekutorEgzekutorzy czy egzekutorowie
  • albo — O przecinku przed albo (kiedy stawiamy przecinek przed albo)
  • prowadzić — Poprawne użycie

Ciekawostki

  • nasięźrzałNasięźrzał rośliną miłości. I trochę o nazwie
  • rżany — Pochodzenie
  • rzep — Dawne rzepia, rzypienie i inne historie

Mogą Cię zainteresować również hasła