marchewka

1. marchewka (korzeń)
Definicja

marchewka to podłużny, jadalny korzeń marchwi, zwykle koloru pomarańczowego, mający wiele zastosowań w kuchni (składnik zup, surówek, sałatek, przecierów)

Poprawna polszczyzna cenne informacje, niespodzianki, haczyki
Użycie: liczba pojedyncza a mnoga Liczy pojedynczej rzeczownika marchewka używa się często

Pełną treść widzą tylko abonenci Dobrego słownika.

Zyskaj dostęp do tej i 2604 pozostałych informacji poprawnościowych.

zamów
Słownik synonimów tożsame znaczeniowo (zastępcze słowa)
Słownik wyrazów bliskoznacznych podobne znaczeniowo (lepsze odpowiedniki lub zapomniane słowa)
  • pasternak; pietruszka
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
— Mogłabyś zrobić sałatkę? Ja już nóg nie czuję.
Dziewczyna niechętnie wzięła nóż do jarzyn. Myślała, że dzień wolny trwa do północy. Ze złością szatkowała młode marchewki.
— Musi pani kogoś przyjąć do pomocy. Za dużo tu pracy.

(NKJP: Krystyna Boglar, Zobaczysz, że pewnego dnia..., 1996)

Ciekawostki
Mit o marchewce będącej owocem Symbolem zidiocenia urzędników unijnych stało się w świadomości społecznej, prócz przepisów o krzywiźnie bananów, uznanie marchewki za owoc. A przecież każdy Polak wie, że marchewka jest jak burak czy pietruszka — warzywem jest! Tymczasem

Pełną treść widzą tylko abonenci Dobrego słownika.

Zyskaj dostęp do tej i 1050 pozostałych ciekawostek.

zamów
1.1. marchewka (roślina)
Definicja

marchewka to też potoczne określenie marchwi (rośliny)

Słownik synonimów tożsame znaczeniowo (zastępcze słowa)
2. kij i marchewka
Definicja

mówimy o kiju i marchewce (często z użyciem słowa metoda), gdy ustępstwa lub zaangażowanie wymuszane są z jednej strony groźbami, a z drugiej strony obietnicami pewnych korzyści

Poprawna polszczyzna cenne informacje, niespodzianki, haczyki
Marchewka i kij czy marchewka na kiju? Niektórzy sugerują, że w mówieniu o metodzie kija i marchewki wcale nie chodzi (czy nawet że nie powinno chodzić) o naprzemienne stosowanie nagród i kar, lecz o

Pełną treść widzą tylko abonenci Dobrego słownika.

Zyskaj dostęp do tej i 2604 pozostałych informacji poprawnościowych.

zamów
Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
Przyglądając się paradoksom i sprzecznościom tego świata, nie można uniknąć pytania, co powoduje, że mimo wszystko utrzymuje on ciągle stabilność, że — jak zauważa Ryszard Kapuściński — wbrew temu, co pokazują media, wojna jest w nim wyjątkiem i zdecydowana większość z sześciu miliardów ludzi żyje w pokoju? Thomas L. Friedman nie ma wątpliwości — klejem spajającym świat jest smak hamburgera z McDonald’sa i potęga samolotów F-15 z McDonnell Douglas, marchewka i kij Pax Americana. Czy klej ten będzie łączył nadal, gdy okazało się, jak złudna jest jego siła?

(NKJP: Edwin Bendyk, Zatruta studnia. Rzecz o władzy i wolności, 2002)

Później właśnie kampania prezydencka uniemożliwiła stanowcze kroki wobec przemysłu ciężkiego. Potwierdzało się jedynie to, że każda władza dziesiątki lat używa tych samych argumentów, pokazuje marchewkę, starając się schować kij. Zawsze powtarzano, że człowiek na Śląsku, szczególnie górnik, był kimś wyjątkowym. Jednak niezwykle skomplikowane jest to, że samymi zachętami słownymi trudno jest przekonać ludzi, że nowe jest lepsze (...)

(NKJP: Jarosław Józef Szczepański, Górnik polski, 2005)

Gramatyka

formy: kij i marchewka

3. skrobać marchewkę
Definicja

mówimy o kimś, że skrobie komuś marchewkę, gdy idzie tak blisko za tym kimś, że nadeptuje mu na pięty; wyrażenie potoczne

Przykłady użycia autentyczne, starannie wybrane, zobacz też na blogu
— Panie, skończył pan już? Tu kolejka jest...
Gościu za mną zaczynał się mocno niecierpliwić. Już wcześniej skrobał mi marchewkę, a teraz niemalże przykleił się do pleców. Aga westchnęła demonstracyjnie, zarzuciła końskim ogonem i wcisnęła przede mnie.

(Michał Gołkowski, Moskal, 2016)

Gramatyka

frazem czasownikowy aspekt niedokonany

formy: nieskrobiąca marchewki; nieskrobiącą marchewki; nieskrobiącego marchewki; nieskrobiącej marchewki; nieskrobiącemu marchewki; nieskrobiące marchewki; nieskrobiących marchewki; nieskrobiącymi marchewki; nieskrobiącym marchewki; nieskrobiący marchewki; skrobać marchewkę; skrobalibyście marchewkę | pokaż wszystkie formy

Pozostały pytania, wątpliwości językowe? A może brakuje Ci czegoś w haśle?

Zobacz, co zyskują użytkownicy pełnej wersji Dobrego słownika.

sprawdż pełną ofertę

Często sprawdzane

Ciekawostki

Mogą Cię zainteresować również hasła