Kompendium dobrej polszczyzny

Reguła: 178. odmiana rzeczowników: zakończone w piśmie na -ia w pełnym dostępie dla każdego

Rzeczowniki zakończone w piśmie na -ia odmieniamy następująco:

1. w dopełniaczu i miejscowniku liczby pojedynczej oraz w dopełniaczu liczby mnogiej piszemy -i, gdy
a) -ia występuje po spółgłoskach wargowych p, b, f, w, m w wyrazie rodzimym lub przyswojonym (wtedy bez względu na wymowę), np.
Słupiatej Słupi,
głębiatej, tych głębi,
trzewiatych trzewi,
Rumiatej Rumi,
b) -ia występuje w wyrazach, w których mianowniku czytamy [ńa], np.
jadalniajadalni.

2. w dopełniaczu i miejscowniku liczby pojedynczej oraz w dopełniaczu liczby mnogiej piszemy -ii, gdy
a) -ia występuje po spółgłoskach wargowych p, b, f, w, m w wyrazie obcym, np.
terapiatej, tych terapii,
fobiatej fobii,
mafiatej mafii,
Skandynawiatej Skandynawii,
chemiatej chemii;
b) -ia występuje w wyrazach, w których mianowniku czytamy [ja], np.
encyklopediaencyklopedii,
alergiaalergii,
monarchiamonarchii,
taliatalii,
koloniakolonii,
ariaarii.
Uwaga: rzeczowniki odmieniające się tylko w liczbie mnogiej (pluralia tantum) przyjmują zwykle w dopełniaczu końcówkę -ów, np.
archiwaliatych archiwaliów.
Czasem spotyka się błędne zapisy !archiwalii.

Dodatek 1: W wydawnictwach poprawnościowych pisownię -i vs. -ii zwykle przedstawia się jako zależną od swojskości lub obcości wyrazu. Jak jednak wynika z podanych powyżej zapisów, równie duże znaczenie ma wymowa, a nie tylko poczucie rodzimości.
Dodatek 2: o dawnym dopełniaczu liczby mnogiej -ij przeczytasz w regule dawna odmiana, dawne formy: rzeczownikowy dopełniacz liczby mnogiej na -yj, -ij (funkcyj, balij).
To tylko próbka tego, do czego dostęp mają
użytkownicy pełnej wersji Dobrego słownika.

Zyskaj dostęp do wszystkich 344 reguł językowych.

zamów